Επιπτώσεις της ΔΕΠ-Υ

• Η ΔΕΠ-Υ, επηρεάζει την ακαδημαϊκή, κοινωνική και συναισθηματική λειτουργικότητα του ασθενή, οδηγώντας τον σε φτωχή ακαδημαϊκή επίδοση και χαμηλή επαγγελματική αποκατάσταση.
• Οι ασθενείς με ΔΕΠ-Υ, ιδιαίτερα αυτοί με συνυπάρχουσα διαταραχή διαγωγής, έρχονται συχνά σε σύγκρουση με το νόμο και έχουν αυξημένο κίνδυνο για παραπτωματικότητα και κατάχρηση ουσιών.
• Οι επιπτώσεις της ΔΕΠ-Υ αφορούν ολόκληρη την οικογένεια οδηγώντας σε αυξημένο στρες και συγκρούσεις, χαμηλή παραγωγικότητα των γονέων και συχνή απουσία από την εργασία.
• Ασθενείς με ΔΕΠ-Υ κάνουν συχνή χρήση υπηρεσιών υγείας με αποτέλεσμα μεγάλη οικονομική επιβάρυνση στο σύστημα υγείας.
• Η φαρμακοθεραπεία μόνη της ή σε συνδυασμό με Θεραπεία Συμπεριφοράς, είναι αποτελεσματική στη θεραπεία των συμπτωμάτων της ΔΕΠ-Υ.

Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ), η Υπερκινητική Διαταραχή (ΥΚΔ) και τα συνοδά συμπτώματά τους, μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη ζωή του ασθενούς αλλά και όλων αυτών που έρχονται σε επαφή μαζί του, ιδιαίτερα την οικογένεια, τους φίλους, τους συνομηλίκους, τους δασκάλους και τους συναδέλφους. Η διασπαστική συμπεριφορά στο σχολείο και το πανεπιστήμιο, συνήθως οδηγεί σε χαμηλή ακαδημαϊκή επίδοση, που μειώνει τις προοπτικές εργασίας και την επαγγελματική αποκατάσταση στην ενήλικο ζωή. Οι διαταραγμένες κοινωνικές σχέσεις των ασθενών με ΔΕΠ-Υ συχνά επιβαρύνουν την λειτουργικότητα της οικογένειας και εμποδίζουν τη δημιουργία ώριμων σχέσεων στην ενήλικη ζωή. Οι συνέπειες της ΔΕΠ-Υ και των συμπτωμάτων της, αν δεν αντιμετωπιστούν σωστά, μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στη ζωή του ασθενούς αλλά και των ατόμων που βρίσκονται γύρω του.

Επιπτώσεις στον ασθενή

Οι επιπτώσεις της νόσου στην ανάπτυξη του παιδιού μπορεί να είναι μακροχρόνιες, ιδιαίτερα αν δεν αντιμετωπιστούν σωστά. Αν και κάποιες αποτελούν τις άμεσες συνέπειες της ίδιας της διαταραχής, οι περισσότερες σχετίζονται με τα επακόλουθα προβλήματα στις κοινωνικές σχέσεις, στην ακαδημαϊκή επίδοση και την συναισθηματική ανάπτυξη. Οι επιπτώσεις αυτές μπορούν να ελαχιστοποιηθούν με τη σωστή θεραπεία. Ο Πίνακας 3 δίνει κάποια παραδείγματα δυσλειτουργίας που παρατηρούνται σε παιδιά με ΔΕΠ-Υ και είναι πιθανό να συσχετίζονται με τη διαταραχή.



Τα περισσότερα παιδιά με διάγνωση ΔΕΠ-Υ έχουν χαμηλή σχολική επίδοση. Το μοντέλο χαμηλής ακαδημαϊκής επίδοσης, συνεχίζεται και στην ενήλικη ζωή αν η ΔΕΠ-Υ μείνει χωρίς αντιμετώπιση. Η χαμηλή ακαδημαϊκή επίδοση θεωρείται αποτέλεσμα της τριάδας των συμπτωμάτων της νόσου μέσα στην τάξη, γεγονός που υποστηρίζεται από τα αποτελέσματα μελετών, στις οποίες βρέθηκε ότι θεραπεία με διεγερτικά, βελτιώνει τα συμπτώματα αλλά και την ακαδημαϊκή επίδοση.⁶ Η επίδοση στο σχολείο επηρεάζεται επίσης από την υψηλή επίπτωση μαθησιακών διαταραχών και καθυστέρησης στην νοητική και στη γλωσσική ανάπτυξη. Οι συγκρούσεις με πρόσωπα εξουσίας και η απόρριψη από τους συνομηλίκους επιβαρύνει ακόμα περισσότερο τη σχολική επίδοση των παιδιών με ΔΕΠ-Υ. Οι σχέσεις με την οικογένεια, την τοπική κοινότητα και το σχολείο μπορεί να επηρεασθούν απ’ τα συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ σε σημαντικό βαθμό. Στο σπίτι η συμπεριφορά των παιδιών με ΔΕΠ-Υ οδηγεί συχνά σε σύγκρουση με τους γονείς και τα αδέρφια. Το σημαντικό στρες που προκαλείται στις οικογενειακές σχέσεις μπορεί να οδηγήσει σε κατάρρευση της οικογενειακής ζωής, ακόμα και στη διάλυση της συζυγικής σχέσης.

Οι μελέτες δείχνουν ότι οι έφηβοι με ΔΕΠ-Υ βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο για παραπτωματικότητα²⁶ (Σχήμα 6) και κατάχρηση ουσιών8. Επιπλέον, οι επιπτώσεις της νόσου στις κοινωνικές σχέσεις και την ακαδημαϊκή επίδοση στην παιδική και εφηβική ηλικία μπορεί να επηρεάσουν και την ενήλικο ζωή. Οι ενήλικες με ΔΕΠ-Υ είναι πιθανό να έχουν κατώτερες επαγγελματικές θέσεις, φτωχές κοινωνικές σχέσεις και να έρθουν σε σύγκρουση με το νόμο. Οι παραβάσεις του κώδικα οδικής κυκλοφορίας είναι συχνότερες στα άτομα ΔΕΠ-Υ σε σύγκριση με τους μάρτυρες και σε μια έρευνα αναφέρθηκε ότι το 55% των ενηλίκων με ΔΕΠ-Υ, παρουσιάζουν εξάρτηση από ουσίες σε σύγκριση με 27% του φυσιολογικών ενηλίκων. ⁹

Επιπτώσεις στην οικογένεια

Οι επιπτώσεις της νόσου στις οικογένειες των παιδιών με ΔΕΠ-Υ μπορεί να είναι δραματικές. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι γονείς των παιδιών με ΔΕΠ-Υ έχουν υψηλότερα επίπεδα άγχους, αυτομομφής, κοινωνικής απομόνωσης, κατάθλιψης και ενδοσυζυγικής σύγκρουσης.^27,28 Επιπρόσθετα συνυπάρχει συχνά και οικονομική επιβάρυνση εξαιτίας της απουσίας των γονέων από τη δουλειά ή της παραίτησης από αυτή προκειμένου να καλυφθούν οι εξαιρετικές απαιτήσεις και ειδικές ανάγκες των παιδιών με ΔΕΠ-Υ. Μια έρευνα²⁹ αναφέρει ότι το 40% περίπου των φροντιστών γονέων, άλλαξαν την εργασιακή τους κατάσταση μετά τη διάγνωση της ΔΕΠ-Υ (Σχήμα 7). Αυτό συμπεριλαμβάνει μείωση των ωρών εργασίας (44%), μετατροπή του ωραρίου εργασίας (21%), αλλαγή τύπου δουλειάς (14%) και διακοπή εργασίας (10%). Η οικονομική επιβάρυνση είναι πιθανό να συμβάλλει περισσότερο στο στρες της οικογένειας και της γονεϊκής σχέσης.

Οικονομικές επιπτώσεις

Η οικονομική επιβάρυνση δεν αφορά μόνο τους ασθενείς και τις οικογένειές τους. Οι ασθενείς με ΔΕΠ-Υ, κάνουν συχνότερη χρήση του συστήματος ψυχικής υγείας, των ιατρικών, κοινωνικών και ειδικών εκπαιδευτικών υπηρεσιών³⁰. Για παράδειγμα, έρευνα που συνέκρινε το οικονομικό κόστος των παιδιών με ΔΕΠ-Υ σε σύγκριση με αυτό των παιδιών που δεν πάσχουν από ΔΕΠ-Υ, κατέδειξε ότι το κόστος ιατρικής φροντίδας είναι σχεδόν διπλάσιο για την πρώτη ομάδα³¹. Το κόστος αυτό, αφορά μόνο το άτομο με ΔΕΠ-Υ, χωρίς να συνεκτιμηθεί το επιπρόσθετο κόστος που προκύπτει από το αυξημένο στρες της οικογένειας, την επιβάρυνση της υγείας της οικογένειας, την ελάττωση της επαγγελματικής παραγωγικότητας των γονέων και τις απουσίες τους από την εργασία. Παρά το γεγονός ότι το κόστος αυτό δεν έχει επαρκώς τεκμηριωθεί, εκτιμάται ότι επιβαρύνει τόσο τους εργοδότες όσο και το σύστημα υγείας με τη μορφή του άμεσου κόστους για την περίθαλψη της οικογένειας και του έμμεσου κόστους από την ελάττωση της παραγωγικότητας.

Μάθετε περισσότερα για τη Διάγνωση της ΔΕΠ-Υ