Αποτυχία των πασχόντων από χρόνιες παθήσεις να πάρουν τα φάρμακα που τους χορηγήθηκαν με συνταγή - (Δελτίο Τύπου από το ΠΟΥ - 1η Ιουλίου, 2003)

Η αποτυχία της λήψης των φαρμάκων που ορίζει η συνταγή του γιατρού για χρόνιες παθήσεις, είναι ένα τεράστιο, παγκόσμιο πρόβλημα. Οι ασθενείς αποτυγχάνουν έτσι να λάβουν υποστήριξη που την έχουν ανάγκη. (Δελτίο Τύπου της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας - 1η Ιουλίου 2003).

Η μικρή συμμόρφωση στην μακροχρόνια θεραπεία των χρόνιων παθήσεων, όπως οι καρδιοαγγειακές παθήσεις, το HIV/AIDS ή η κατάθλιψη είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα που αυξάνεται και του οποίου το μέγεθος εντυπωσιάζει. Τα προβλήματα συμμόρφωσης παρατηρούνται σε όλες τις περιστάσεις όπου χρειάζεται το ίδιο το άτομο να λαμβάνει την θεραπεία αφ’ εαυτού του, ανεξαρτήτως του είδους της ασθενείας.

Ένας αριθμός από ενδελεχείς ανακοινώσεις βρήκε ότι στις αναπτυγμένες χώρες, η συνεπής τήρηση της θεραπείας σε ασθενείς που υποφέρουν από χρόνιες παθήσεις φτάνει κατά μέσο όρο στο 50% και είναι ακόμη πιο χαμηλή σε αναπτυσσόμενες χώρες.

Στην Γκάμπια, την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες μόνο το 27%, το 43% και το 51% αντίστοιχα των ασθενών τηρούν με συνέπεια το πρόγραμμα λήψης των φαρμάκων τους για την υψηλή αρτηριακή πίεση. Παρόμοιες τάσεις έχουν αναφερθεί και για άλλα ιατρικά προβλήματα όπως η κατάθλιψη (40%-70%), το άσθμα (43% για τις θεραπείες της οξείας φάσης και 28% για τη θεραπεία συντήρησης) και το HIV/AIDS (37%-83%).

Αυτά είναι μερικά από τα ευρήματα μιας μελέτης της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, που πρόσφατα κυκλοφόρησε και η οποία τιτλοφορείται «Συμμόρφωση σε μακροχρόνιες θεραπείες. Στοιχεία για Δράση». http://www.who.int/chronic_conditions/adherencereport/en.

«Η κακή συμμόρφωση είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο δεν επιτυγχάνονται πλήρως τα οφέλη για την υγεία που τα φάρμακα μπορούν να προσφέρουν στους ασθενείς. Προκαλεί ιατρικές και ψυχοκοινωνικές επιπλοκές των ασθενειών, περιορίζει την ποιότητα ζωής των ασθενών, αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης αντίστασης στα φάρμακα και σπαταλά τους πόρους των υπηρεσιών υγείας», είπε ο Δρ. Derek Yach, Εκτελεστικός Διευθυντής του τμήματος Μη Μεταδοτικών ασθενειών και Ψυχικής Υγείας, στην Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας.

«Εάν τις εξετάσουμε μαζί, αυτές οι άμεσες συνέπειες οδηγούν σε μια έκπτωση της ικανότητας των συστημάτων υγείας σε όλο το κόσμο να πετύχουν στόχους για την υγεία του πληθυσμού». Στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη Βενεζουέλα, αντίστοιχα μόνο το 30%, το 7% και το 4,5% των ασθενών σε θεραπεία είχαν καλό έλεγχο των τιμών της αρτηριακής πίεσής τους. Στο Σουδάν μόνο το 18% των ασθενών που δεν συμμορφώνονταν πετυχαίνουν καλή αρτηριακή πίεση, σε σχέση με το 96% των ασθενών που συμμορφώνονταν.

Το πρόβλημα της συμμόρφωσης θα επεκταθεί, καθώς η παγκόσμια επιβάρυνση από τις χρόνιες παθήσεις αυξάνεται. Οι μη μεταδοτικές ασθένειες (π.χ. οι καρδιοαγγειακές ασθένειες, ο καρκίνος και ο διαβήτης), και οι διαταραχές ψυχικής υγείας, το HIV/ AIDS και η φυματίωση αντιπροσωπεύουν από κοινού το 54% της παγκόσμιας επιβάρυνσης των ασθενειών το 2001 και αναμένεται να ξεπεράσουν το 65% το 2020.

«Η καλύτερη συμμόρφωση δεν θα απειλήσει τους προϋπολογισμούς της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Αντίθετα, η συμμόρφωση σε εκείνα τα φάρμακα που έχουν ήδη συνταγογραφηθεί θα οδηγήσει σε σημαντική μείωση στο συνολικό προϋπολογισμό υγείας», είπε ο Δρ Eduardo Sabaté, αξιωματούχος της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας. «Αυτό οφείλεται στη μείωση της ανάγκης για περισσότερο ακριβές παρεμβάσεις, όπως είναι οι συχνές και πιο μακροχρόνιες νοσηλείες, η άσκοπη χρήση των τμημάτων εκτάκτων περιστατικών και των πολύ ακριβών υπηρεσιών εντατικής φροντίδας». Η ορθολογική χρήση των φαρμάκων σημαίνει ορθή συνταγογράφηση και πλήρη συμμόρφωση στις συνταγές.

Οι ασθενείς πολύ συχνά κατηγορούνται όταν δεν ακολουθείται η θεραπεία που αναφέρεται στη συνταγή, παρότι τα στοιχεία δείχνουν ότι αυτοί που παρέχουν υπηρεσίες υγείας και τα συστήματα υγείας μπορούν να επηρεάσουν σε σημαντικό βαθμό τη συμπεριφορά των ασθενών σε σχέση με την συμμόρφωση των τελευταίων προς τη θεραπεία

«Οι επαγγελματίες υπηρεσιών υγείας αναφέρονται στην ανάγκη για καλύτερη συμμόρφωση των ασθενών στις θεραπείες που συνταγογραφούνται. Δεδομένου ότι το σφάλμα είναι εν μέρει του συστήματος περίθαλψης, πρέπει να δημιουργηθούν κίνητρα για την ενίσχυση της προσπάθειας όλων των επαγγελματιών υπηρεσιών υγείας υπέρ της καλύτερης συμμόρφωσης», είπε ο Δρ Rafael Bengoa, Διευθυντής στο Τμήμα Διαχείρισης Μη Μεταδοτικών Νοσημάτων της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας.

Σήμερα, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι ομάδες παροχής ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης αποτυγχάνουν να προσφέρουν συμπεριφορική υποστήριξη στους ασθενείς. Γενικά, δεν είναι εκπαιδευμένες να το κάνουν. Επιπλέον, τα συστήματα υγείας δεν επιτρέπουν στους επαγγελματίες υπηρεσιών υγείας να υποστηρίξουν την αλλαγή συμπεριφοράς των ασθενών τους, γιατί δεν έχουν σχεδιαστεί γι’ αυτό το σκοπό.

Αυτή η αναφορά διαμορφώθηκε με τη χρήση μιας μεγάλης ποικιλίας από χρόνια προβλήματα υγείας και παράγοντες κινδύνου και διερεύνησε τα κοινά σημεία. Τα διδάγματα από αυτές τις ασθένειες, όπου υπήρχε μεγαλύτερη εμπειρία σε παρεμβάσεις για την καλύτερη συμμόρφωση στους ασθενείς, όπως η υπέρταση (υψηλή αρτηριακή πίεση), το άσθμα, ο διαβήτης και η φυματίωση (Άμεσα παρατηρούμενη Σύντομη Θεραπεία ή DOTS), λειτούργησαν ως ένας οδηγός για να ερευνηθούν πολλές άλλες ασθένειες, για τις οποίες πολύ λίγα είναι γνωστά, όπως είναι ο καρκίνος, η κατάθλιψη, η επιληψία, το HIV/AIDS και το κάπνισμα.

Η βελτίωση της συμμόρφωσης μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερα αποτελέσματα υγείας σε σύγκριση με το κάνουμε διαθέσιμες νέες τεχνολογίες υγείας. Καθώς είναι μια επένδυση που αποδίδει, η καλύτερη συμμόρφωση θα αποφύγει το υπερβάλλον κόστος για τα συστήματα υγείας, που ήδη έχουν φτάσει στα όριά τους, και θα βοηθήσει τη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων με χρόνιες παθήσεις.

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με την Melinda Henry στο γραφείο του Γενικού Διευθυντή, Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, Γενεύη, e-mail: henrym@who.int, τηλ: +41 22 791 2535, FAX: +41 22 791 4881.

Μια φωτογραφία και περισσότερες πληροφορίες για τη συμμόρφωση μακροχρόνιων θεραπειών διατίθεται σε http://www.who.int/chronic_conditions/adherence/en/index.html

Κάθε ερώτηση τεχνικού τύπου θα πρέπει να απευθύνεται στον Dr Eduardo Sabaté, Ιατρικό Αξιωματούχο, Τμήμα Διαχείριση Μη-Μεταδοτικών Νοσημάτων, Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, e-mail: adherence@who.int. Η έκθεση «Συμμόρφωση σε Μακροχρόνιες Θεραπείες. Στοιχεία για δράση» μπορεί να βρεθεί στις μεγάλες δημόσιες βιβλιοθήκες σε όλο τον κόσμο, ή μπορείτε να την αγοράστε από τους αντιπροσώπους πωλήσεων της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας ή το διαδίκτυο από το τμήμα μάρκεντινγκ και διάδοσης της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (bookorders@who.int ή http://bookorders.who.int). ιτήσεις για άδεια αναπαραγωγής ή μετάφρασης των δημοσιεύσεων της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας είτε για πώληση, είτε για μη εμπορική διανομή θα πρέπει να απευθύνονται στο τμήμα Εκδόσεων (permissions@who.int).

Όλες οι ανακοινώσεις τύπου της ΠΟΥ, οι πίνακες στοιχείων και διαγραμμάτων καθώς και άλλες πληροφορίες πάνω στο θέμα, μπορούν να βρεθούν στο διαδίκτυο στην ιστοσελίδα της ΠΟΥ http://www.who.int/.