Ο Παύλος ήταν 20 χρονών όταν πρωτοδιαγνώστηκε ότι πάσχει από σχιζοφρένεια. Όταν άρχισε να παίρνει την αγωγή του, είχε και κάποιες παρενέργειες από αυτήν. Με την πάροδο του χρόνου, οι παρενέργειες μειώθηκαν σημαντικά, ενώ, παράλληλα, οι φωνές που άκουγε και οι παραληρηματικές του ιδέες σταμάτησαν. Μερικά χρόνια αργότερα, βρήκε δουλειά σε ένα μανάβικο. Ήταν πολύ ευχαριστημένος που είχε την δυνατότητα να ελέγχει τα συμπτώματά του. Παραδέχεται, ωστόσο, ότι αρκετές φορές έχει σκεφθεί να διακόψει την θεραπευτική του αγωγή.



Την εποχή που διανύουμε, η ωφελιμότητα της αντιψυχωτικής φαρμακευτικής αγωγής για την θεραπεία της σχιζοφρένειας είναι ευρέως αποδεκτή. Η αποτυχία λήψης της αγωγής (ή, αλλιώς, μη-συμμόρφωση) έχει συσχετισθεί με τις υποτροπές, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν σημαντική αναστάτωση στους ασθενείς και το περιβάλλον τους. Σε αρκετές, τέτοιες, περιπτώσεις, οι ασθενείς θα πρέπει να εισαχθούν εκ νέου στο νοσοκομείο. Παρόλα αυτά, αρκετοί πάσχοντες από αυτή την σοβαρή ασθένεια δεν καταφέρνουν να είναι συνεπείς με την λήψη της αγωγής τους. Στην πραγματικότητα, όπως αναφέρουν διάφοροι ερευνητές, ένα ποσοστό της τάξης του 75% των πασχόντων από σχιζοφρένεια θα σταματήσουν την λήψη της αγωγής τους μέσα σε δυο χρόνια από την τελευταία νοσηλεία τους. Πολλοί, δε, από αυτούς τους ασθενείς θα έχουν επανειλημμένες υποτροπές μέχρι να αποφασίσουν να μείνουν πιστοί στην τήρηση της αγωγής τους. Όπως είναι φανερό, η πιστή συμμόρφωση στην θεραπευτική αγωγή δεν είναι τόσο απλή για κανέναν χρονίως πάσχοντα. Πολλοί ασθενείς αισθάνονται ότι με το να λαμβάνουν συστηματικά την αγωγή τους, επωμίζονται ένα τεράστιο βάρος.



Ευτυχώς, ο Παύλος συνέχισε να παίρνει τα φάρμακά του εδώ και πέντε χρόνια και είναι πολύ ευχαριστημένος από τα αποτελέσματα. Τι έκανε τον Παύλο να συνεχίσει την αγωγή του; Ο ίδιος ο Παύλος λέει ότι το να αναγνωρίσει και να αποδεχθεί την πάθησή του, δηλαδή την σχιζοφρένεια, ως μια χρονία νόσο, είχε εξαιρετική σημασία. Ακόμα, η σχετική πληροφόρηση που του δόθηκε από τους επαγγελματίες υγείας, η προσήλωσή του στον στόχο της βελτίωσης της υγείας του και η υποστήριξη από την οικογένειά του, τον ενθάρρυναν να μείνει πιστός στην λήψη της αγωγής του. Ωστόσο, δεν βρίσκονται όλοι οι πάσχοντες από σχιζοφρένεια στην ίδια θέση.

Τι ευθύνεται για την διακοπή της αγωγής από τόσους πολλούς ασθενείς με σχιζοφρένεια;

Η επίγνωση των αιτιών της μη-συμμόρφωσης με την αγωγή μπορεί να βοηθήσει και εσάς και την οικογένειά σας στο να σχεδιάσετε την βέλτιστη στρατηγική για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού.

• Έλλειψη άμεσης ανακούφισης. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ασθενείς βιώνουν μια αδημονία και απορρίπτουν τα φάρμακά τους στις απαρχές μιας θεραπευτικής αγωγής γιατί δεν αισθάνονται μια άμεση ανακούφιση από τα συμπτώματά τους. Μπορείτε να αποφύγετε κάτι τέτοιο ρωτώντας τον θεράποντα γιατρό σας πόσο χρόνος θα χρειαστεί για να αρχίσουν να δρουν τα φάρμακα. Είναι πολύ σημαντικό να συνεχίσει κανείς την θεραπεία μέχρι την έναρξη της ευεργετικής επίδρασης των φαρμάκων. Και τούτο, γιατί, όταν κάτι τέτοιο έχει επιτευχθεί, η καλύτερη δέσμευση στην τήρηση της αγωγή είναι πολύ πιθανότερη.
• Μη ανταπόκριση στην αγωγή μπορεί να δυσκολέψει πολύ τους ασθενείς να συνειδητοποιήσουν πως τα φάρμακα μπορεί να είναι αποτελεσματικά. Η αποτελεσματικότητα ενός συγκεκριμένου φαρμάκου διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Έτσι, μερικές φορές, η αλλαγή ενός φαρμάκου σε κάποιο άλλο μπορεί να είναι ωφέλιμη για εσάς. Ακόμα, όμως, και όταν ένα φάρμακο μπορεί να προσφέρει μερική μόνο ανακούφιση από τα συμπτώματα, είναι συχνά απαραίτητο για να μην επιτρέψουμε στην ασθένεια να χειροτερέψει.
• Παρενέργειες. Πρέπει πάντα να συζητάτε το πρόβλημα αυτό με τον γιατρό σας. Αυτός/ή, μπορεί είτε να μειώσει την δοσολογία του φαρμάκου σας είτε να το αλλάξει με κάποιο άλλο, έτσι ώστε είτε να ελαχιστοποιηθούν είτε να εξαφανισθούν οι παρενέργειες. Μπορεί, επίσης να σας συνταγογραφήσει κάποιο άλλο φάρμακο που να εξουδετερώσει τις παρενέργειες του πρώτου ή και να σας δώσει πρακτικές συμβουλές που να μειώνουν την ένταση των ενοχλήσεων από τις παρενέργειες.
• Έναρξη βελτίωσης. Πολύ συχνά, οι ασθενείς που πάσχουν από σχιζοφρένεια όταν αρχίζουν να αισθάνονται καλύτερα, αποφασίζουν από μόνοι τους ότι δεν χρειάζονται πλέον τα φάρμακά τους. Γι αυτό, είναι πολύ σημαντικό να είναι κανείς καλά ενημερωμένος για τον κίνδυνο υποτροπής που ελλοχεύει με την διακοπή της θεραπείας. Κι ακόμα, ότι η υποτροπή δεν επέρχεται άμεσα. Αυτή η χρονική καθυστέρηση μεταξύ της διακοπής της θεραπείας και της επανεμφάνισης ή επιδείνωσης των συμπτωμάτων της επερχόμενης υποτροπής κάνει ακόμα πιο δύσκολη για τον ασθενή την συνειδητοποίηση της σχέσης μεταξύ θεραπείας και πρόληψης μια πιθανής υποτροπής.
• Μειωμένη υπευθυνότητα στη λήψη της αγωγής. Πολλοί πάσχοντες από σχιζοφρένεια διακόπτουν την αγωγή τους επειδή εμφανίζουν σημαντικές δυσκολίες στην ανάληψη των υπευθυνοτήτων τους σχετικά με την θεραπεία τους. Πολλοί έχουν περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους μπαινοβγαίνοντας στα νοσοκομεία και ποτέ δεν έμαθαν τις δεξιότητες που είναι απαραίτητες για την πιστή τήρηση ενός θεραπευτικού προγράμματος μακράς διάρκειας. Πολύ συχνά, επίσης, οι πληροφορίες που δίνει ο θεράπων ιατρός δεν γίνονται κατανοητές. Η ανάληψη της υπευθυνότητας για την αγωγή και θεραπεία σας, καθίσταται ευκολότερη, όταν ο γιατρός σας δίνει αναλυτικές πληροφορίες για αυτές. Όσο περισσότερα γνωρίζετε για τη νόσο και την θεραπεία της, τόσο περισσότερο εμπλέκεστε ουσιαστικά στο θεραπευτικό πλάνο και τόσο περισσότερο συμμερίζεστε την δέσμευση στο στόχο της βελτίωσης της υγείας σας. Μελέτες έχουν αποδείξει ότι όσα περισσότερα γνωρίζουν για τη νόσο οι ασθενείς που πάσχουν από σχιζοφρένεια, τόσο περισσότερες είναι οι πιθανότητες να μην διακόψουν την αγωγή τους. Ως εκ τούτου, είναι καλύτερο να προετοιμάζετε κάθε επίσκεψη στο γιατρό σας. Πραγματικά, οφείλετε να γνωρίζετε καλά τις απαντήσεις στις παρακάτω ερωτήσεις:
  
  o Γιατί παίρνω αυτά τα φάρμακα;
  
  o Πως μπορούν τα φάρμακα να με βοηθήσουν;
  
  o Ποιες είναι οι παρενέργειές τους;
  
  o Ποια είναι η σημασία του θεραπευτικού μου πλάνου;
• Αμέλεια. Μερικοί ασθενείς που πάσχουν από σχιζοφρένεια απλώς ξεχνούν να πάρουν τα φάρμακά τους. Αυτοί οι ασθενείς μπορεί να υποφέρουν από διαταραχές μνήμης και συγκέντρωσης που είναι πιθανά συμπτώματα της σχιζοφρένειας. Για να αποφύγετε κάτι τέτοιο, μπορείτε να ενσωματώσετε τη λήψη των φαρμάκων σας σε συνηθισμένες σας ρουτίνες της ημέρας, όπως π.χ. πριν τον πρωινό σας καφέ. Ή, εναλλακτικά, μπορείτε να συζητήσετε με τον θεράποντα ιατρό σας, έτσι ώστε να σας δώσει περισσότερες πληροφορίες για φάρμακα μακράς δράσης. Αυτό το είδος φαρμάκου, βοηθά τη συμμόρφωση στην αγωγή, καθώς, ο ασθενής δεν χρειάζεται να θυμάται να παίρνει καθημερινά τα φάρμακα από μόνος του.
• Εξάντληση των αποθεμάτων των φαρμάκων. Μερικοί ασθενείς διακόπτουν την αγωγή επειδή τελειώνουν τα φάρμακα που τους είχαν χορηγηθεί και συχνά μεσολαβεί μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να τους συνταγογραφηθεί νέα ποσότητα. Αυτή η καθυστέρηση εμπεριέχει τον κίνδυνο υποτροπής. Με τα φάρμακα μακράς δράσης εξασφαλίζεται μια μεγαλύτερη σε διάρκεια κάλυψη που δίνει ίσως τον χρόνο να προμηθευτεί την αγωγή ο ασθενής ή η οικογένειά του. Επιπλέον η καθυστέρηση στη λήψη της θεραπείας γίνεται άμεσα αντιληπτή από τον φαρμακοποιό και τον γιατρό και δίνει τη δυνατότητα άμεσης παρέμβασης.
• Έλλειψη ικανοποίησης. Μερικοί από τους ανθρώπους που πάσχουν από σχιζοφρένεια, αισθάνονται μοιρολατρικά σχετικά με το αποτέλεσμα της νόσου αυτής. Μολονότι ακολούθησαν όλες τις οδηγίες για την βελτιστοποίηση της θεραπείας τους, δεν νοιώθουν πολύ καλύτερα από ότι προτού αρχίσουν να λαμβάνουν φάρμακα. Ζητείστε υποστήριξη από το γιατρό σας, την οικογένειά σας ή/και τους φίλους σας. Όλοι αυτοί μπορούν να σας βοηθήσουν να ξεπεράσετε την απελπισία και την απόγνωση. Αυτοί είναι σε θέση, επίσης, να σας υπενθυμίσουν τις προόδους που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, αλλά και το ότι μόνο με την συμμόρφωση στην αγωγή μπορεί να αποφευχθούν οι υποτροπές.
• Άρνηση. Κάποιοι πάσχοντες από σχιζοφρένεια ανθίστανται της αγωγής επειδή αρνούνται το γεγονός ότι κάτι δεν πάει καλά με αυτούς, ότι έχουν κάποιο πρόβλημα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι συχνά πολύ δύσκολο και οδυνηρό για τους συγγενείς να πείθουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα να παίρνουν τα φάρμακά τους. Οι συγγενείς των ασθενών μπορούν να κάνουν τους τελευταίους να συνειδητοποιήσουν πως τα φάρμακα μπορούν να τους βοηθήσουν να επανακτήσουν τον έλεγχο του εαυτού τους.

Περίληψη

Η καλή επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό και η υποστήριξη του οικογενειακού περιβάλλοντος και των φίλων είναι ζωτικής σημασίας για την συμμόρφωση με την θεραπευτική αγωγή. Οι περισσότεροι πάσχοντες από σχιζοφρένεια μπορούν να μάθουν ότι το να παίρνουν τα φάρμακά τους είναι καλύτερο από το να ζουν με τις συνέπειες της διακοπής τους. Η βελτιωμένη αποτελεσματικότητα και ανοχή των νεότερων αντιψυχωτικών φαρμάκων μπορεί να συνεισφέρει σε μια βελτιωμένη συμμόρφωση στην αγωγή. Ακόμα, όμως, και με την βελτιωμένη θεραπεία για την σχιζοφρένεια, οι προσπάθειές σας για πιστή συμμόρφωση στην φαρμακευτική αγωγή είναι κομβικές για την αποφυγή των – συχνά σημαντικών – επιπτώσεων της διαταραχής αυτής.

Διαβάστε περισσότερα για την θεραπεία της σχιζοφρένειας…