Το εισπνεόμενα είναι χημικές ουσίες που παράγουν αναθυμιάσεις, οι οποίες, όταν εισπνέονται αλλοιώνουν τη διάθεση. Υπάρχουν περισσότερα από χίλια διαφορετικά εμπορικά προϊόντα που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο κατάχρησης λόγω της επίδρασής τους στη διάθεση μέσω εισπνοής. Μπορούν να διαιρεθούν σε τρεις κύριες κατηγορίες:

• πτητικά αέρια και διαλύτες, όπως το αέριο αναπτήρων, τα υγρά καθαρισμού, το ψεκαζόμενο χρώμα, οι αραιωτές χρωμάτων, το υγρό διορθώσεων, το διαλυτικό βαφής νυχιών, η βενζίνη και οι κόλλες.
• αερολύματα, όπως οι λακ, τα αποσμητικά και άλλα προϊόντα ψεκασμού που γίνονται αντικείμενο κατάχρησης περισσότερο για το προωθητήριο αέριο παρά για το περιεχόμενό τους.
• νιτρικά άλατα, όπως το αμυλικό νιτρικό άλας, το οποίο έχει και ιατρικές εφαρμογές για τους καρδιοπαθείς, και το βουτυλικό νιτρικό άλας, το οποίο χρησιμοποιείται στους ψεκασμούς δωματίων.

Κανένα από τα συνήθως χρησιμοποιούμενα εισπνεόμενα δεν έχει ιατρική χρήση εκτός από μερικά από τα νιτρικά άλατα.

Τα αποτελέσματα της χρήσης εισπνεόμενων, όπως οι διαλύτες, η κόλλα, τα αερολύματα κ.λπ. μοιάζουν με τα αποτελέσματα της κατανάλωσης οινοπνεύματος. Στις χαμηλές δόσεις οι χρήστες μπορούν να αισθανθούν ελαφρώς διεγερμένοι. Αυτό προκαλείται από την αναστολή των ανώτερων εγκεφαλικών κέντρων, η οποία παράγει μια φαινομενική διέγερση με τη μείωση του άγχους. και της αυτό-επίγνωσης. Ένας χρήστης εισπνεομένων μπορεί να παρουσιάσει σημάδια ενισχυμένης αυτοπεποίθησης και απώλεια αναστολών. Με τη χρήση υψηλών δόσεων, ο χρήστης μπορεί να χάσει τις αισθήσεις του επειδή η εγκεφαλική δραστηριότητα που ελέγχει λειτουργίες όπως η αναπνοή και ο ρυθμός της καρδιάς, εξασθενίζει. Επειδή η επίδραση των εισπνεομένων εξαφανίζεται μετά από ένα σύντομο χρονικό διάστημα, ένας χρήστης είναι πιθανό να επαναλαμβάνει την εισπνοή σε μία προσπάθεια να διατηρήσει την ανεβασμένη διάθεσή του. Αυτό μπορεί να οδηγήσει στον εθισμό, που αποτελεί σοβαρό κίνδυνο υγείας με απειλητικές για τη ζωή συνέπειες.

Τα εισπνεόμενα διαστρεβλώνουν την αντίληψη του χώρου και του χρόνου. Πολλοί χρήστες εμφανίζουν πονοκέφαλο, ναυτία ή εμετό, κολλώδη ομιλία, απώλεια του κινητικού συντονισμού και αναπνευστικά προβλήματα. Τα χαρακτηριστικά εξανθήματα γύρω από τη μύτη και το στόμα όσων σνιφάρουν κόλλα είναι συχνά στα άτομα που κάνουν χρήση εισπνεομένων. Τα ενδύματα, το δέρμα και η αναπνοή των χρηστών μπορεί να μυρίζουν μπογιά ή διαλύτες.

Δεν υπάρχει ασφαλής τρόπος χρήσης των εισπνεομένων. Είναι διαπιστωμένο ότι κάποιοι άνθρωποι έχουν πεθάνει με την πρώτη απόπειρα και άλλοι μετά από μια περίοδο εθισμού.

Η εισπνοή διαλυτών ή αερολύματος μπορεί να προκαλέσει καρδιακή προσβολή και ακαριαίο θάνατο. Τα εισπνεόμενα μπορεί επίσης να προκαλέσουν θάνατο από ασφυξία με την εκτόπιση του οξυγόνου από τους πνεύμονες. Τα εισπνεόμενα μπορεί επίσης να προκαλέσουν το θάνατο καταστέλλοντας το κεντρικό νευρικό σύστημα σε τέτοιο βαθμό, που η αναπνοή να επιβραδυνθεί τόσο ώστε να σταματήσει.

Ο θάνατος από τα εισπνεόμενα προκύπτει συνήθως από το σνιφάρισμα μιας ποσότητας ατμών πολύ υψηλής συγκέντρωσης, π.χ. μέσα από μια σακούλα στην οποία έχουν συγκεντρωθεί οι αναθυμιάσεις. Η εισπνοή από χαρτοσακούλα αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα ασφυξίας.

Όταν ένα πρόσωπο είναι υπό την επήρεια εισπνεομένων, η ξαφνική καταπόνηση μπορεί να προκαλέσει έναν σπασμό των μυών στο λαιμό ή την καρδιά, που είναι επίσης δυνάμει θανατηφόρος.

Η εισπνοή των αερίων κατ' ευθείαν από τα δοχεία αερολύματος οδηγεί συχνά στο πάγωμα του πίσω μέρους του λαιμού. Αυτό προκαλεί τον θάνατο λόγω ασφυξίας. Τα αέρια είναι επίσης τοξικά, γεγονός το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε αναπνευστικά προβλήματα ή τη δηλητηρίαση με την εισαγωγή της ουσίας στην κυκλοφορία του αίματος.

Η μακροπρόθεσμη κατάχρηση εισπνεομένων μπορεί να προκαλέσει απώλεια βάρους, δερματικά προβλήματα, βρογχίτιδα, μυϊκό κάματο, εξασθένιση της μνήμης, ασταθή διάθεση και απώλεια της ικανότητας συγκέντρωσης. Η επαναλαμβανόμενη εισπνοή ισχυρών ατμών σε διάστημα αρκετών ετών μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στο νευρικό σύστημα. Επιπλέον, η μακροχρόνια χρήση ορισμένων εισπνεομένων μπορεί να βλάψει το ήπαρ, τα νεφρά, το αίμα και τον μυελό των οστών. Ιδίως η εισπνοή αραιωτών κόλλας και μπογιάς προκαλεί ανωμαλίες στα νεφρά, ενώ το τολουόλιο και το τριχλωροαιθυλένιο των διαλυτών τείνουν να προκαλούν βλάβη στο ήπαρ.

Από τη χρήση συνήθως προκύπτει ανοχή στα εισπνεόμενα. Εάν αυτά χρησιμοποιούνται τακτικά, ο χρήστης σύντομα θα χρειάζεται τα εισπνεόμενα ολοένα και περισσότερες φορές σε ολοένα και μεγαλύτερες συγκεντρώσεις προκειμένου να φθάσει στην ίδια ανεβασμένη διάθεση.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Κατάχρησης Ουσιών των Η.Π.Α., έρευνες σε πανεθνικό επίπεδο δείχνουν ότι σχεδόν 23 εκατομμύριο Αμερικανοί έχουν κάνει χρήση εισπνεομένων τουλάχιστον μια φορά στη ζωή τους. Είναι σημαντικό για τους γονείς και τα παιδιά να αντιληφθούν ότι ο πειραματισμός με αυτές τις ουσίες δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αψήφιστα. Για αυτούς τους λόγους, είναι σημαντικό για τους γονείς να επαγρυπνούν απέναντι στην χρήση εισπνεομένων από τα παιδιά τους. Ένα σημάδι της χρήσης μπορεί να είναι ίχνη εισπνεομένων στο σώμα ή τον ρουχισμό τους, ή λεκέδες από μπογιά και διαλυτικά. Άλλο πιθανό σημάδι, είναι η οσμή χημικών στην αναπνοή, καθώς και η ανακάλυψη κρυμμένων συσκευασιών χρωμάτων ψεκασμού, κουρελιών ή ρούχων εμποτισμένων με χημικά ή ενός αδικαιολόγητου αριθμού χρησιμοποιημένων μαρκαδόρων και μπουκαλιών από υγρό διορθώσεων.

Διαλύτες και αέρια

Οι διαλύτες και τα αέρια αποτελούν συχνό αντικείμενο κατάχρησης από μέρους των εφήβων. Είναι φτηνά και εύκολα διαθέσιμα, καθώς βρίσκονται συνήθως σε κάθε σπίτι σε κόλλες, χρώματα, υγρά καθαρισμού, αερολύματα, ελαφρά καύσιμα κ.τ.λ. Οι αναθυμιάσεις αυτών των ουσιών εισπνέονται απευθείας ή από ένα κουρέλι ή μια πλαστική τσάντα. Μερικοί άνθρωποι αυξάνουν την επίδραση σνιφάροντας μέσα από μια πλαστική σακούλα περασμένη στο κεφάλι. Αυτό είναι πολύ επικίνδυνο επειδή ο χρήστης μπορεί να πάθει ασφυξία και να χάσει τις αισθήσεις του ή ακόμα και να πεθάνει.

Η επίδραση των εισπνεομένων στον εγκέφαλο είναι τόσο γρήγορη που το σνιφάρισμα αυτών των ουσιών μπορεί να προκαλέσει αμέσως ανεβασμένη διάθεση, παρόμοια με αυτήν που προκαλείται από μια ενδοφλέβια έγχυση άλλων ουσιών, όπως η κοκαϊνη. Τα αποτελέσματα περιλαμβάνουν απώλεια ισορροπίας, ευφορία και άρση αναστολών. Μερικές φορές ο χρήστης χάνει τις αισθήσεις του. Τα επακόλουθα της χρήσης εισπνεομένων περιλαμβάνουν: υπνηλία, πονοκεφάλους και αδυναμία συγκέντρωσης. Καρδιακή προσβολή ή ασφυξία μπορεί να προκύψει ως αποτέλεσμα του έντονου εμετού, που προκαλείται από την εισροή των αερίων στο στόμα ή την εισπνοή από τις πλαστικές σακούλες. Τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα περιλαμβάνουν εγκεφαλικές, ηπατικές και νεφρικές βλάβες. Η κατάχρηση εισπνεομένων συνοδεύεται από κίνδυνο θανάτου.

Νιτρικά άλατα

Γνωστά στους χρήστες ως poppers, rush, ram, thrust, locker room.

Το νιτρικό αμύλιο χρησιμοποιούνταν ευρέως κατά το παρελθόν για τη θεραπεία της στηθάγχης στους καρδιοπαθείς, καθώς και για διαγνωστικούς λόγους. Τώρα σπάνια συνταγογραφείται ως φάρμακο, δεδομένου ότι έχουν αναπτυχθεί αποτελεσματικότερα συνθετικά φάρμακα.

Τα αμυλικά και βουτυλικά νιτρώδη άλατα χρησιμοποιούνται μερικές φορές στα νυχτερινά κέντρα διασκέδασης, όπου οι χρήστες εισπνέουν τις αναθυμιάσεις ενώ χορεύουν. Είναι επίσης δημοφιλή ως «σεξο-φάρμακο» διότι χαλαρώνουν τους μύες και αυξάνουν την διέγερση. Το νιτρικό αμύλιο είναι ένα διαυγές ή κίτρινο υγρό, χημικά συγγενικό προς το πρωτοξείδιο του αζώτου ή «αέριο του γέλιου». Συσκευάζεται σε μικρά μπουκάλια ή γυάλινα φιαλίδια και εισπνέεται από το μπουκάλι ή από ένα ποτισμένο ύφασμα.

Σχεδόν όλα τα συνήθως χρησιμοποιούμενα εισπνεόμενα έχουν παρόμοια επίδραση με τα αναισθητικά φάρμακα, τα οποία είναι κατασταλτικά του κεντρικού νευρικού συστήματος. Ωστόσο, τα αμυλικά και βουτυλικά νιτρικά άλατα είναι διαφορετικά. Αυτές οι χημικές ενώσεις κάνουν τα αγγεία του αίματος να διασταλούν και την καρδιά να πάλλεται γρηγορότερα, με αποτέλεσμα μια πολύ σύντομη διέγερση.

Η επίδραση των νιτρικών αλάτων αρχίζει αμέσως μετά την εισπνοή και διαρκεί μόνο λίγα λεπτά, κατά συνέπεια τα αμυλικά και τα βουτυλικά νιτρικά άλατα συνήθως χρησιμοποιούνται από τους χρήστες σε ορισμένες μόνο περιστάσεις, όπως τα πάρτυ κ.λ.π. Η εισπνοή νιτρικών αλάτων «κάνει κεφάλι» και προκαλεί ελαφρά ζάλη και ένα αίσθημα ότι το αίμα ορμά στο κεφάλι, φέρνει ζεστασιά και οξύνει τις αισθήσεις. Υπάρχει μια αρχική αίσθηση «κατακυρίευσης», καθώς η καρδιά επιβραδύνει.

Οι παρενέργειες μεταξύ άλλων είναι: πονοκέφαλοι, ναυτία, βήχας και εμετός. Το επαναλαμβανόμενο σνιφάρισμα μπορεί προκαλέσει στο χρήστη ζάλη ή λιποθυμία. Η τακτική χρήση μπορεί να επιφέρει δερματικά προβλήματα γύρω από το στόμα και τη μύτη, ενώ η υπερβολική χρήση έχει αναφερθεί ότι προκαλεί έντονο εμετό, απώλεια αισθήσεων και ακόμη και το θάνατο. Τα αμυλικά νιτρικά άλατα μπορούν να αυξήσουν την ενδοφθάλμια πίεση του βολβού του ματιού και οι άνθρωποι που πάσχουν από γλαύκωμα, πρέπει να έχουν υπόψιν τους αυτόν τον πρόσθετο κίνδυνο.

Διαβάστε περισσότερα για την Κατάχρηση Ουσιών