«Χόρτο»
Αργκοτική ονομασία (αργκό) για την κάνναβη.
Blues («μπλουζ»)
Αργκοτική ονομασία για τις αμφεταμίνες που συνταγογραφούνται για ιατρική χρήση.
CAT ή Υπολογιστική Τομογραφία (Αξονική Τομογραφία)
Η διαδικασία παραγωγής εικόνων του εσωτερικού του σώματος ή ενός αντικειμένου από μια μεγάλη σειρά δυσδιάστατων τομογραφιών (με ακτίνες Χ) που λαμβάνονται γύρω από έναν άξονα περιστροφής με την χρήση ψηφιακής επεξεργασίας. Αποκαλούμενη, επίσης και CT-scan ή αξονική τομογραφία.
Ecstasy
Το Ecstasy (MMDA) είναι ένα τεχνητό ναρκωτικό με ταυτόχρονα και παραισθησιογόνες επιδράσεις και επιδράσεις που προσομοιάζουν σε εκείνες των αμφεταμινών.
HIV
Ιός της Ανθρώπινης Ανοσοανεπάρκειας. Αυτός είναι ο ιός που προκαλεί το Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσοανεπάρκειας (AIDS).
LSD
Ισχυρό παραισθησιογόνο. Συνθετικό ναρκωτικό προερχόμενο από το λυσεργικό οξύ. Εξ ου και η αργκοτική του ονομασία: «οξύ». Προκαλεί δραματικές αλλαγές στις αισθήσεις, στην διάθεση και στην σκέψη. Τα, δε, αποτελέσματά του είναι εν πολλοίς απρόβλεπτα και το ναρκωτικό αυτό είναι ισχυρά εθιστικό.
MDA
Παραισθησιόγο ναρκωτικό.
MDMA
Μεθυλαινοδιοξυμεθαμφεταμίνη. Συνθετικό ή ημισυνθετικό παραισθησιογόνο ναρκωτικό. Γνωστό και ως «έκστασι».
MRI (απεικόνιση μαγνητικού συντονισμού - μαγνητική τομογραφία)
Μη επεμβατική διαγνωστική απεικονιστική τεχνική που δεν χρησιμοποιεί ιονίζουσα ακτινοβολία (ακτίνες Χ) και που στηρίζεται στα μαγνητικά πεδία των ατόμων υδρογόνου του σώματος. Οι εικόνες που λαμβάνονται μέσω αυτής της μεθόδου υφίστανται επεξεργασία από ηλεκτρονικό υπολογιστή και το τελικό αποτέλεσμα είναι απεικονίσεις των εσωτερικών ιστών και οργάνων του σώματος.
OROS υδροχλωρική μεθυλφαινυδάτη
Νεότερο είδος διεγερτικού φαρμάκου βραδείας αποδέσμευσης, το οποίο χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση του συνδρόμου υπερκινητικότητας – ελλειμματικής προσοχής. Συγκριτικά με άλλα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την θεραπεία της ίδιας διαταραχής, το συγκεκριμένο φάρμακο έχει το πλεονέκτημα ότι πρέπει να χορηγείται μόνο άπαξ ημερησίως.
Palfium
Οπιοεδιές που χρησιμοποιείται σε κάποιες περιπτώσεις για την αντιμετώπιση του ισχυρού σωματικού πόνου.
Papaver somniferum
Λατινική ονομασία της παπαρούνας του οπίου.
PET (τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίου)
Μέσω της απεικόνισης της τομογραφίας εκπομπής ποζιτρονίου παράγεται μια εικόνα του ανθρωπίνου σώματος, η οποία στη συνέχεια χρησιμοποιείται για το υπολογισμό των παραμέτρων των όγκων με στόχο την ακριβή διάγνωση. Οι απεικονίσεις του PET είναι ιδιαίτερα χρήσιμες για την αναπαραγωγή απεικονίσεων των εγκεφαλικών ιστών, αν και πλέον χρησιμοποιούνται ευρέως για τον εντοπισμό της διασποράς καρκινικών όγκων του μαστού, του κόλου και του ορθού, της μήτρας ή των πνευμόνων. Οι απεικονίσεις του PET χρησιμοποιούνται, επίσης, για να διαπιστωθεί πόσο καλά ένας όγκος ανταποκρίνεται στην θεραπεία.
Physeptone
Φάρμακο που περιέχει μεθαδόνη. Χρησιμοποιείται για την καταστολή των συμπτωμάτων εξάρτησης που προκαλούν τα οπιοειδή ναρκωτικά.
SSRIs (ειδικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης)
Ειδικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης. Νεώτερο είδος φαρμάκων ή φαρμακευτικών παραγόντων που χρησιμοποιούνται κυρίως για την θεραπεία της κατάθλιψης και των αγχωδών διαταραχών.
Αγγελόσκονη
Φαινυλκυκλιδίνη. Παραισθησιογόνο ναρκωτικό.
Αγοραφοβία
Όρος που αναφέρεται στην φοβία των μεγάλων ή ανοιχτών χώρων όπου η διαφυγή είναι δύσκολη. Στην πραγματικότητα, η αγοραφοβία είναι το αποτέλεσμα μιας κατάστασης εσωτερικού άγχους. Αυτό έχει, στις περιπτώσεις αγοραφοβίας, γίνει τόσο έντονο που ο ασθενής φοβάται να μεταβεί σε μέρη ή να αντιμετωπίσει καταστάσεις, στις οποίες μπορεί να προκύψει πανικός και να μην μπορεί να διαφύγει.
Αγχολυτικά
Φάρμακα για την θεραπεία του άγχους.
Αδρεναλίνη
Μια από τις δυο χημικές ουσίες (η άλλη είναι η νοραδρεναλίνη) που απελευθερώνονται από τα επινεφρίδια και οι οποίες επιταχύνουν την ταχύτητα και την ένταση του καρδιακού ρυθμού. Επίσης, διευρύνει τους αεραγωγούς για να διευκολύνει την αναπνοή και συστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία στο δέρμα και στα σπλάχνα. Αυτά έχουν ως αποτέλεσμα αυξημένος όγκος αίματος να είναι διαθέσιμος στο μυϊκό σύστημα που του επιτρέπει έτσι να ανταποκριθεί σε αυξημένες απαιτήσεις σωματικής άσκησης, stress ή, σε μερικές περιπτώσεις, και φόβου
Ακκοκιοκυταραιμία
Απώλεια ενός συγκεκριμένου είδους λευκών αιμοσφαιρίων που σχετίζεται με την άμυνα του οργανισμού. Αυτή είναι μια από τις παρενέργειες που παρατηρήθηκαν με την χρήση του φαρμάκου κλοζαπίνη, το οποίο ανήκει στην κατηγορία των άτυπων αντιψυχωσικών.
Αλκοολικός
Άτομο που είναι εξαρτημένο από αλκοόλ.
Αλκοολισμός
Όρος που περιγράφει την εξάρτηση από το αλκοόλ.
Αλοπεριδόλη
Φάρμακο που χρησιμοποιείται κυρίως για την αντιμετώπιση της σχιζοφρένειας. Είναι παλαιότερο φάρμακο και ανήκει στην κατηγορία των κλασικών αντιψυχωτικών ή νευροληπτικών.
Αμφεταμίνες
Ουσίες που αρχικά δημιουργήθηκαν για την θεραπεία καταστάσεων όπως το άσθμα, οι διαταραχές του ύπνου και η υπερκινητικότητα. Αποτελούν διεγερτικά του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Μερικές από τις επιδράσεις τους προσομοιάζουν με εκείνες της κοκαΐνης. Είναι εξαρτησιογόνα φάρμακα.
Αναιμία
Διαταραχή των ερυθρών αιμοσφαιρίων του αίματος. Αυτό, επηρεάζει άμεσα την ικανότητα των ερυθρών αιμοσφαιρίων να μεταφέρουν οξυγόνο στους ιστούς του σώματος, προκαλώντας γρήγορη κόπωση και άλλα συμπτώματα.
Αναλγητικά
Παυσίπονα ή φάρμακα που καταπραΰνουν τον πόνο.
Αναπνευστική ανεπάρκεια
Η αναπνευστική ανεπάρκεια είναι μια συνδρομή κατά την οποία το αναπνευστικό σύστημα ανεπαρκεί στην επιτέλεση μιας ή αμφότερων των ανταλλακτικών του λειτουργιών, ήτοι της οξυγόνωσης (ή της λήψης οξυγόνου) και της αποβολής του διοξειδίου του άνθρακα.
Αναστολείς της μονοαμινοξειδάσης (MAOIs)
Παλαιότερο είδος αντικαταθλιπτικών φαρμάκων. Η κατηγορία αυτή, εξαιτίας των σημαντικών παρενεργειών της τείνει πλέον να μην χρησιμοποιείται, εκτός από τις περιπτώσεις όπου είτε ο ασθενής λαμβάνει ήδη φάρμακο αυτού του είδους επί μακρόν είτε όταν όλες οι άλλες κατηγορίες φαρμάκων δεν έχουν τα επιθυμητά αποτελέσματα.
Ανοχή
Η κατάσταση κατά την οποία για να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα απαιτούνται διαρκώς μεγαλύτερες ποσότητες ενός συγκεκριμένου φαρμάκου ή γενικότερα μιας ορισμένης ουσίας.
Αντιεπιληπτικά (Σπασμολυτικά)
Φάρμακα, τα οποία αναπτύχθηκαν για την θεραπεία των επιληπτικών σπασμών ή κρίσεων επιληψίας. Συχνά, δε, κάποια από αυτά με θυμοσταθεροποιητικές ιδιότητες, χρησιμοποιούνται στην αντιμετώπιση της διπολικής διαταραχής.
Αντιισταμινικά
Φάρμακα που αναστέλλουν την ισταμίνη και τυπικά χρησιμοποιούνται για την θεραπεία αλλεργικών αντιδράσεων.
Αντικαταθλιπτικά
Φάρμακα για την θεραπεία της κατάθλιψης.
Αντιψυχωσικά
Μια κατηγορία φαρμάκων που κυρίως χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της σχιζοφρενικής, της παραληρηματικής, της σχιζοσυναισθηματικής και άλλων ψυχωσικών διαταραχών, αλλά και του οξέως παραληρήματος, της άνοιας και των μανιακών επεισοδίων.
Αντιψυχωσική φαρμακοθεραπεία
Φάρμακα για την θεραπεία των ψυχώσεων. Αυτά περιλαμβάνουν τα κλασικά και τα άτυπα αντιψυχωσικά φάρμακα.
Αποδιοργανωμένη σκέψη
Αποδιοργανωμένος τρόπος σκέψης που παρατηρείται κυρίως σε ανθρώπους που πάσχουν από σχιζοφρένεια και ο οποίος τους αποτρέπει από το να συνδέουν τις επιμέρους σκέψεις σε λογικές προτάσεις και ακολουθίες.
Αποδιοργανωμένη σκέψη
Έλλειψη της ικανότητας για καθαρή σκέψη ή συγκέντρωση της προσοχής. Είδος διαταραχής της σκέψης. Ένα από τα συμπτώματα που συχνά παρατηρούνται σε ανθρώπους με ψύχωση.
Αποκατάσταση
Η αποκατάσταση αποτελεί στόχο ενός ευρέος φάσματος φαρμακολογικών και μη φαρμακολογικών θεραπευτικών προγραμμάτων. Η όλη διαδικασία της αποκατάστασης δίνει έμφαση στην κοινωνική και λογοθεραπευτική εκπαίδευση με στόχο να βοηθήσει τους ασθενείς και τους πρώην ασθενείς να ξεπεράσουν τις δυσκολίες τους σε αυτούς τους τομείς.
Αρρυθμία
Ανωμαλία στον καρδιακό ρυθμό. Η αρρυθμία μπορεί να προκύψει ως παρενέργεια κάποιων φαρμάκων, αλλά είναι επίσης και ιδιοπαθής διαταραχή.
Ασθενείς σε οξεία ψύχωση
Ασθενείς που έχουν χάσει την επαφή τους με την πραγματικότητα ή πάσχουν από σοβαρές ψευδαισθήσεις ή παραλήρημα
Ασπιρίνη
Συχνά χρησιμοποιούμενο αναλγητικό (για ήπιους πόνους ή άλγη), αντιπυρετικό (για τον πυρετό) και αντιφλεγμονώδες. Έχει, επίσης, αντιπηκτική επίδραση (ρευστοποίησης του αίματος) και γι' αυτό χρησιμοποιείται για την μακροπρόθεσμη προφυλακτική θεραπεία από καρδιακές προσβολές σε μικρές δόσεις.
Άτυπα αντιψυχωσικά
Νεώτερη κατηγορία φαρμάκων ή φαρμακευτικών παραγόντων που χρησιμοποιούνται για την θεραπεία ψυχικών διαταραχών και ψυχώσεων όπως η σχιζοφρένεια, η διπολική διαταραχή κ.λ.π. Η παλαιότερη κατηγορία των αντιψυχωσικών φαρμάκων αποκαλούνται κλασικά αντιψυχωσικά ή νευροληπτικά.
Αύξηση σωματικού βάρους
Μπορεί να είναι παρενέργεια κάποιων φαρμάκων. Η αύξηση του σωματικού βάρους μπορεί να παρατηρηθεί σε άτομα που λαμβάνουν θεραπευτική αγωγή για ψυχώσεις όπως για παράδειγμα τυπικά ή άτυπα αντιψυχωσικά φάρμακα.
Αυτισμός
Ο αυτισμός είναι μια δια βίου αναπτυξιακή διαταραχή που ξεκινά στην πρώιμη παιδική ηλικία. Επηρεάζει τον τρόπο επικοινωνίας του ατόμου και περιορίζει την ικανότητά του να σχετίζεται με άλλους με τρόπους που να έχουν νόημα, να αναπτύσσει φιλίες, να δείχνει σημεία στοργής και συναισθήματος, να απολαμβάνει τις χειρονομίες στοργής των άλλων ή να αντιλαμβάνεται τα συναισθήματα των άλλων ανθρώπων. Λόγω, δε, της σοβαρότητας και της ποικιλομορφίας των συμπτωμάτων της, η διαταραχή αυτή, συχνά αναφέρεται ως Φάσμα Αυτιστικών Διαταραχών (Δ.Α.Φ.).
Αυτιστικό φάσμα
Ο αυτισμός παρατηρείται στα όρια ενός συνεχούς φάσματος που ποικίλει από ήπια προσβολή με πολύ υψηλή λειτουργικότητα και λεκτική ικανότητα (όπως π.χ. στο σύνδρομο Asperger) έως και την σοβαρή προσβολή με φτωχή λειτουργικότητα και απουσία λεκτικής ικανότητας.
Αυτοκτονία
Αφαίρεση της ζωής από τον ίδιο μας τον εαυτό. Σε ανθρώπους που πάσχουν από σοβαρές ψυχικές νόσους όπως η σχιζοφρένεια, κάποιες αγχώδεις διαταραχές, η μανιοκατάθλιψη… ο κίνδυνος της αυτοκτονίας είναι σημαντικά αυξημένος. Μιλήστε αμέσως στο γιατρό σας ή σε κάποιον άλλο επαγγελματία υγείας – πρόνοιας, αν υποπτεύεσθε ότι κάποιος συγγενής σας ή φίλος σας σκέπτεται να αποπειραθεί να αυτοκτονήσει.
Β-αναστολείς
Χρησιμοποιούνται για την θεραπεία της υψηλής αρτηριακής πίεσης (υπέρτασης). Μερικοί β-αναστολείς χρησιμοποιούνται επίσης για την ανακούφιση από την στηθάγχη και την πρόληψη περαιτέρω καρδιακών προσβολών σε ασθενείς που έχουν ήδη ιστορικό καρδιακής προσβολής στο παρελθόν. Μερικές φορές, χρησιμοποιούνται και για την αντιμετώπιση ορισμένων άλλων καταστάσεων όπως της κοινωνικής φοβίας.
Βαρβιτουρικά
Φάρμακα που δρουν ως κατασταλτικά του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (Κ.Ν.Σ.). Προκαλούν ένα ευρύ φάσμα επιδράσεων που ποικίλουν από ήπια καταστολή έως την πλήρη αναισθησία. Μερικά βαρβιτουρικά χρησιμοποιούνται για την θεραπεία των επιληπτικών σπασμών.
Βαριά κατάθλιψη
Αποκαλείται, επίσης, και μείζονα κατάθλιψη. Είναι είδος κλινικής κατάθλιψης που χαρακτηρίζεται από μακροχρόνια επεισόδια καταθλιπτικής διάθεσης.
Βενζοδιαζεπίνες
Κατηγορία φαρμάκων ή θεραπευτικών παραγόντων που χρησιμοποιούνται κυρίως ως αγχολυτικά ή ως υπνωτικά.
Βενλαφαξίνη
Νεότερο είδος αντικαταθλιπτικού φαρμάκου.
Γενικευμένη αγχώδης διαταραχή (Γ.Α.Δ.)
Εμμένουσα και μη-ρεαλιστική ανησυχία που χαρακτηρίζει τις αντιδράσεις ενός ασθενή απέναντι στην πλειονότητα των καθημερινών του καταστάσεων.
Γλαύκωμα
Ονομασία μιας ομάδας οφθαλμικών παθήσεων, στις οποίες προκύπτει αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση. Αν, δε, αφεθεί χωρίς θεραπεία, το γλαύκωμα οδηγεί σε τύφλωση.
Γνωσιακή – συμπεριφορική θεραπεία (C.B.T.)
Είδος ψυχοθεραπείας που χρησιμοποιείται για την θεραπεία της κατάθλιψης, των αγχωδών διαταραχών, των ειδικών φοβιών και άλλων μορφών ψυχικών διαταραχών. Συμπεριλαμβάνει την αναγνώριση των διαστρεβλωμένων τρόπων σκέψης και της εκμάθησης της αντικατάστασής τους με πιο ρεαλιστικές ιδέες.
Γνωσιακή αναδιαμόρφωση
Τεχνική που χρησιμοποιείται στην Γνωσιακή – Συμπεριφορική Θεραπεία για να βοηθήσει τους θεραπευόμενους να αναγνωρίσουν τους διαστρεβλωμένους τρόπους σκέψης και στάσεις («γνωσίες») και να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά το άγχος και τα υπόλοιπα συμπτώματά τους.
Διαγνωστικά κριτήρια
Όρος που χρησιμοποιείται από τους επαγγελματίες και αναφέρεται στα συμπτώματα και τα χαρακτηριστικά που απαιτούνται για την αναγνώριση και διάγνωση μια ορισμένης πάθησης ή διαταραχής.
Διαζεπάμη
Φάρμακο που ανήκει στη κατηγορία των βενζοδιαζεπινών και έχει κυρίως αγχολυτική και υπνωτική δράση. Γνωστό και με την εμπορική ονομασία Valium. Το φάρμακο αυτό μπορεί να προκαλέσει εξάρτηση αν χρησιμοποιείται για μεγάλες χρονικές περιόδους.
Διακοπές (στην θεραπεία)
Μια διακοπή προκύπτει όταν κάποιος ασθενής δεν λαμβάνει την αγωγή του όπως ακριβώς του έχει συσταθεί από τον γιατρό του ή την διακόπτει εντελώς.
Διαπροσωπική θεραπεία
Προγραμματισμένη ενεργός θεραπεία για την αντιμετώπιση κυρίως της κατάθλιψης. Η Διαπροσωπική θεραπεία επικεντρώνει σε τέσσερα πεδία: την θλίψη, τις διαμάχες ρόλων, τις μεταθέσεις ρόλων και τα διαπροσωπικά ελλείμματα. Η θεραπεία αυτού του είδους είναι προσανατολισμένη στο «εδώ και τώρα» και δίνει έμφαση στην εξερεύνηση των δυνατοτήτων του ίδιου του θεραπευμένου, την αύξηση των δραστηριοτήτων του και της κοινωνικής του ζωής.
Διασταυρούμενη τιτλοποίηση
Βαθμιαία εισαγωγή και αύξηση της δοσολογίας ενός καινούργιου φαρμάκου με ταυτόχρονη μείωση της δοσολογίας και απόσυρση του φαρμάκου που ο ασθενής ελάμβανε. Σε μερικές, ωστόσο, περιπτώσεις, οι ασθενείς λαμβάνουν συνδυασμό και των παλαιότερων και των καινούργιων φαρμάκων.
Διαταραχές αυτιστικού φάσματος (Δ.Α.Φ.)
Γνωστές επίσης και ως αυτισμός. Δια βίου αναπτυξιακή διαταραχή που έχει την αφετηρία της μέσα στη πρώιμη παιδική ηλικία. Επηρεάζει την ανάπτυξη των κοινωνικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων.
Διπλή κατάθλιψη
Κατάσταση κατά την οποία, άνθρωποι που πάσχουν από δυσθυμία ή ήπια έως μέτριας μορφής χρονίσασα κατάθλιψη, αρχίζουν να αναπτύσσουν επεισόδια πιο σοβαρής ή μείζονος κατάθλιψης. Εξ ου και η ονομασία «διπλή» κατάθλιψη.
Διπολική διαταραχή
Γνωστή, επίσης, και ως μανιοκατάθλιψη. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν ανώμαλες και ακραίες συναισθηματικές καταστάσεις (διαθέσεις). Η διάθεση σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να ποικίλλει από σοβαρή κατάθλιψη σε μια κατάσταση ευφορίας ή στην μανία.
Διπολική διαταραχή ταχείας εναλλαγής φάσεων
Ένας ασθενής που πάσχει από διπολική διαταραχή ταχείας εναλλαγής φάσεων παρουσιάζει τουλάχιστον τέσσερα ή περισσότερα διακριτά επεισόδια μανίας, κατάθλιψης ή μεικτής συναισθηματικής κατάστασης (μεικτά επεισόδια, όπου συνυπάρχουν ταυτόχρονα συμπτώματα κατάθλιψης και μανίας) στη διάρκεια ενός χρόνου.
Διπολική διαταραχή τύπου Ι
Συναισθηματική διαταραχή με ύπαρξη τουλάχιστον ενός μανιακού ή μεικτού επεισοδίου που μπορεί να ακολουθείται από περιόδους σοβαρής κατάθλιψης. Τα επεισόδια αυτά, μπορεί να διαρκέσουν εβδομάδες ή μήνες.
Διπολική διαταραχή τύπου ΙΙ
Συναισθηματική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από ύπαρξη τουλάχιστον ενός επεισοδίου υπομανίας και πιθανά επεισόδια κατάθλιψης.
Δισουλφιράμη
Φάρμακο που χορηγείται συχνά σε αλκοολικούς ως ανασχετική – προληπτική αγωγή. Κι αυτό γιατί αν ταυτόχρονα με την χορήγησή του καταναλωθεί αλκοόλ, παράγονται επιδράσεις όπως ναυτία, έμετος, ζάλη, έξαψη και ταχυκαρδία.
Δροπεριδόλη
Είναι παλαιό φάρμακο και ανήκει στην κατηγορία των κλασικών αντιψυχωτικών ή νευροληπτικών.
Δυσθυμία
Χρόνια, λιγότερο σοβαρή μορφή κατάθλιψης. Γνωστή, επίσης, και ως δυσθυμική διαταραχή.
Δυσθυμική διαταραχή
Γνωστή, επίσης, και ως δυσθυμία. Χρόνια, λιγότερο σοβαρή μορφή κατάθλιψης.
Εγκεφαλική αιμορραγία
Αιμορραγία εντός ή περιμετρικά του εγκεφάλου ως αποτέλεσμα ρήξης ενός ή περισσοτέρων εγκεφαλικών αγγείων. Μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα βλάβες στους νευρώνες του εγκεφάλου και, σε βαριές περιπτώσεις, το θάνατο.
Ειδική φοβία
Είδος φοβίας που χαρακτηρίζεται από έναν έντονο φόβο ενός αντικειμένου ή μιας ορισμένης κατάστασης, τα οποία, ωστόσο, είναι αβλαβή και ακίνδυνα σε γενικές γραμμές και σε συνηθισμένες συνθήκες.
Εισπνεόμενα
Συνηθισμένα οικιακά προϊόντα που εισπνέονται ιδιαίτερα από παιδιά με στόχο την επίτευξη ευφορικής διάθεσης, όπως, για παράδειγμα η εισπνοή («σνιφάρισμα») κόλλας.
Έκθεση και πρόληψη της αντίδρασης
Ειδική συμπεριφορική θεραπεία που χρησιμοποιείται για την θεραπεία πασχόντων από ψυχαναγκαστική – καταναγκαστική διαταραχή. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας αυτής, ο ασθενής εμπροθέτως έρχεται αντιμέτωπος με το αγχογόνο ή φοβογόνο αντικείμενο, ενώ ταυτοχρόνως ενθαρρύνεται να μην απαντήσει με τις τυπικές του τελετουργίες.
Εμβόλιο MMR (Ερυθράς – Ιλαράς – Παρωτίτιδας)
Εμβόλιο κατά της Ιλαράς, της Ερυθράς και της Παρωτίτιδας, γνωστό, επίσης, και ως «τριπλό» εμβόλιο. Προκάλεσε έντονες αντιπαραθέσεις στην Βρετανία καθώς κάποιοι ερευνητές υποστήριξαν ότι παιδιά που είχαν κάνει το συγκεκριμένο εμβόλιο είχαν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αυτισμού. Σήμερα, δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να τεκμηριώνουν πως κάτι τέτοιο ισχύει.
Εμμονή
Επιμένουσες σκέψεις, οι οποίες συνήθως δεν μπορούν να ελεγχθούν από τον ασθενή. Οι εμμονές παίζουν σημαντικό ρόλο στην Ψυχαναγκαστική – Καταναγκαστική Διαταραχή.
Ενδοφλέβια
Ένεση απευθείας σε κάποια φλέβα.
Ενέσεις μακράς δράσης (LAI)
Ενέσιμα φάρμακα που παρουσιάζουν μακράς διάρκειας δράση λόγω αργής απελευθέρωσης της δραστικής ουσίας στον οργανισμό.
Ενοχλήματα ή ανεπιθύμητες ενέργειες
Παρενέργειες των ψυχοφαρμάκων, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν σημαντική διαταραχή στη ζωή των ανθρώπων που τα λαμβάνουν. Όσον αφορά στα αντιψυχωτικά αυτές περιλαμβάνουν συχνότερα τα ΕΠΣ ή εξωπυραμιδικά συμπτώματα, την αύξηση του σωματικού βάρους, την καταστολή και τα προβλήματα σεξουαλικής δυσλειτουργίας. Τείνουν, δε, να είναι σοβαρότερα με τα παλαιότερα ή συμβατικά αντιψυχωσικά φάρμακα από ότι με τα άτυπα.
Εξάρτηση
Κατάσταση σωματικής ή/και ψυχολογικής εξάρτησης από μια ουσία
Εξωπυραμιδικά συμπτώματα
Ένα σύνολο φαρμακευτικών παρενεργειών. Περιλαμβάνουν συμπτώματα όπως η ακαθησία (δηλαδή, η αδυναμία να σταθεί κανείς σε ένα μέρος), η μυϊκή δυσκαμψία, ο τρόμος και άλλες ακούσιες κινήσεις.
Επεισόδιο
Περίοδος μιας ψυχικής νόσου ή κατάσταση, κατά τη διάρκεια της οποίας, οι ασθενείς παρουσιάζουν ή αισθάνονται τα σαφή συμπτώματα της νόσου ή της κατάστασης αυτής.
Επιληψία
Επαναλαμβανόμενη εμφάνιση επιληπτικών σπασμών.
Επιλόχειος κατάθλιψη
Σοβαρό είδος κατάθλιψης που εμφανίζεται σε κάποιες λεχώνες αμέσως μετά τον τοκετό.
Επιπέδωση
Σοβαρή μείωση της έκφρασης των συναισθημάτων που παρατηρείται σε ανθρώπους που πάσχουν από ψύχωση. Ιδιαίτερα παρατηρούμενη σε σχιζοφρενικούς ασθενείς.
Εποχιακή συναισθηματική διαταραχή (SAD)
Διαταραχή της διάθεσης με τυπικά εποχιακή κατανομή. Οι ασθενείς που πάσχουν από SAD τείνουν να εμφανίζουν την διαταραχή κατά την διάρκεια των χειμερινών μηνών, οπότε και υπάρχει μικρότερη ηλιοφάνεια κατά την διάρκεια της ημέρας.
Ευαισθητοποίηση
Αποκαλείται, επίσης, και αναδαύλιση. Ορίζεται ως το φαινόμενο όπου τα συνεχιζόμενα υποουδικά ερεθίσματα οδηγούν τελικά σε εμφάνιση δυναμικού ενεργείας. Στην πράξη ενώ τα αρχικά επεισόδια απαιτούν παρουσία εκλυτικού παράγοντα, στη συνέχεια προκαλούν αλλαγές στον εγκέφαλο και τα επόμενα επεισόδια προκύπτουν απρόκλητα.
Ηλεκτροσπασμοθεραπεία («ηλεκτροσόκ» ή E.C.T.)
Γνωστή, επίσης, και ως «ηλεκτροσόκ». Σήμερα, η μορφή αυτή θεραπείας, χρησιμοποιείται μόνο σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις ψυχικών διαταραχών που δεν ανταποκρίνονται στην φαρμακευτική θεραπεία ή υπάρχει αντένδειξη χορήγησης φαρμάκων.
Ηπατίτιδα C
Αυτός ο ιός προκαλεί ηπατίτιδα (φλεγμονή του ήπατος). Μεταφέρεται και μεταδίδεται στους άλλους μέσω της αιματογενούς ή της γεννετήσιας οδού. Επίσης, βρέφη που γεννήθηκαν από μητέρες φορείς του ιού, μπορεί να μολυνθούν και αυτά.
Ηπατίτιδα Β
Ιογενής ηπατική νόσος που μπορεί να είναι οξεία ή χρόνια και μπορεί να είναι απειλητική για την ζωή. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν: πυρετό, αδιαθεσία, κόπωση, ίκτερο, κοιλιακή ευαισθησία και αυξημένα ηπατικά ένζυμα. Στην χρόνια μορφή της, η Ηπατίτιδα Β, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την κίρρωση του ήπατος ή/και τον καρκίνο. Ο HBV μεταδίδεται μέσω της σεξουαλικής επαφής, των κοινόχρηστων συρίγγων ένεσης ή μέσω μολυσμένου αίματος ή παραγώγων αυτού.
Ηρεμιστικά
Το αντίθετο των διεγερτικών. Είναι φάρμακα που καταστέλλουν ή μειώνουν την δραστηριότητα.
Ηρωίνη
Ισχυρά εξαρτησιογόνος ουσία, παράγωγο του οπίου.
Ηρωίνη υψηλής καθαρότητας
Αυτή η μορφή επιτρέπει στους χρήστες να την σνιφάρουν ή να την καπνίζουν.
Θειική δεξτρο-αμφεταμίνη
Νεότερος τύπος διεγερτικού φαρμάκου, ο οποίος χρησιμοποιείται για την θεραπεία του συνδρόμου ελαττωματικής προσοχής – υπερκινητικότητας (A.D.H.D.).
Θειοριδαζίνη
Φάρμακο που χρησιμοποιείτο για την αντιμετώπιση της σχιζοφρένειας. Πρόκειται για παλαιότερο είδος φαρμάκου που ταξινομείται στα επονομαζόμενα κλασσικά αντιψυχωσικά ή νευροληπτικά. Δεν κυκλοφορεί πλέον στην Ελλάδα.
Θεραπεία έκθεσης
Κατά την διάρκεια της θεραπείας έκθεσης, ο ασθενής επανειλημμένα αναβιώνει τις φοβογόνες του εμπειρίες κάτω από ελεγχόμενες συνθήκες, έτσι ώστε να βοηθηθεί να τις ξεπεράσει.
Θυρεοειδική δυσλειτουργία
Διαταραχή του θυρεοειδούς, η οποία μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα είτε υπερλειτουργία (υπερθυρεοειδισμός) είτε ανεπαρκή λειτουργία του θυρεοειδούς (υποθυρεοειδισμός).
Κάκτος πεγιότ
Είδος κάκτου, από τον οποίο παράγεται η μεσκαλίνη.
Κάνναβις
Προϊόν του σχετικού φυτού. Διατίθεται σε μορφή ρητίνης, δηλαδή χασίς, και αποξηραμένων φύλων, δηλαδή μαριχουάνας.
Καρδιακή ανεπάρκεια
Μια εκφυλιστική κατάσταση που προκύπτει όταν ο καρδιακός μυς εξασθενεί και οι κοιλίες (ή ένα από τα διαμερίσματα της καρδιάς) παύουν να συσπώνται φυσιολογικά. Ως αποτέλεσμα αυτών, η καρδιά αδυνατεί πλέον να προωθήσει αρκετό αίμα στην περιφέρεια του σώματος.
Καταναγκασμοί
Επαναλαμβανόμενες τελετουργίες ή πράξεις που έχουν ως στόχο να καταστείλουν το άγχος και μερικές φορές είναι πέραν του ελέγχου του ατόμου. Αυτές οι πράξεις παίζουν σημαντικό ρόλο στην O.C.D. ή Ψυχαναγκαστική – Καταναγκαστική Διαταραχή.
Κατασταλτικό - Κατευναστικό
Φάρμακο που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση των διαταραχών του ύπνου και για την αντιμετώπιση ψυχοκινητικής ανησυχίας.
Κατάχρηση
Όταν αναφερόμαστε σε χρήση ή κατάχρηση ουσιών, εννοούμε υπερβολική ή ακατάλληλη χρήση
Κατάχρηση αλκοόλ
Κακή ή υπερβολική χρήση αλκοόλ που είτε οδηγεί στην εξάρτηση είτε υποθάλπτει μια λανθάνουσα εξάρτηση από αλκοόλ.
Κατάχρηση ουσιών
Αναφέρεται, στην κακή ή υπερβολική χρήση ουσιών όπως τα ναρκωτικά, το αλκοόλ, φαρμακευτικούς παράγοντες….
Κλινική κατάθλιψη
Ψυχική διαταραχή που περιλαμβάνει παρατεταμένη κατάσταση καταθλιπτικής διάθεσης και πολύ σοβαρή θλίψη, καθώς και άλλα συμπτώματα που δεν παρατηρούνται σε υγιή άτομα.
Κλοζαπίνη
Φάρμακο που χρησιμοποιείται για την θεραπεία της σχιζοφρένειας. Πρόκειται για νεότερο φάρμακο που συγκαταλέγεται στην κατηγορία των άτυπων αντιψυχωσικών. Ακόμα νεότερες φαρμακευτικές ουσίες τείνουν να έχουν λιγότερες παρενέργειες από την κλοζαπίνη.
Κοιλίες
Κοιλότητες του εγκεφάλου. Σε ασθενείς που πάσχουν από σχιζοφρένεια, έχει βρεθεί ότι οι κοιλότητες αυτές είναι συχνά αυξημένες, γεγονός που φαίνεται να συνεισφέρει στην ψυχοπαθολογία της νόσου.
Κοινωνική φοβία
Είδος φοβίας που χαρακτηρίζεται από έναν έντονο φόβο κοινωνικών καταστάσεων και επαφών.
Κοκαΐνη
Ισχυρό διεγερτικό που προέρχεται από το δένδρο της κόκας που φύεται στην Νότιο Αμερική. Αρχικά, χρησιμοποιείτο ως αναισθητικό για μικρές χειρουργικές επεμβάσεις, αλλά πλέον δεν έχει ιατρικές χρήσεις ή εφαρμογές. Το ναρκωτικό αυτό έχει πολύ ισχυρό εξαρτησιογόνο αποτέλεσμα και συχνά κατηγοριοποιείται στα «σκληρά ναρκωτικά».
Κοκαΐνη κράκ
Γνωστή στους χρήστες ως «κράκα», «βράχος», wash ή stone. Στην περίπτωση αυτή το υδροχλωρίδιο της κοκαΐνης μετατρέπεται στην χημική του μορφή ως βάση, γνωστή και ως «ελεύθερη βάση» (freebase). Η καθαρή κοκαΐνη στην κρυσταλλική της μορφή δεν είναι διαλυτή στο νερό.
Κριτήρια του DSM
Κριτήρια που διατυπώθηκαν από την Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία και χρησιμοποιούνται σε ολόκληρο τον κόσμο για την ταξινόμηση των ψυχικών διαταραχών. Η τρέχουσα, πλέον πρόσφατη ταξινόμηση εν χρήσει είναι εκείνη που περιέχεται στο DSM-IV.
Κυκλοθυμική διαταραχή
Χρόνια διαταραχή ευμεταβλητότητας της διάθεσης, η οποία περιλαμβάνει περιόδους υπομανίας και περιόδους κατάθλιψης. Αποτελεί μια πιο ήπια μορφή διπολικής διαταραχής με λιγότερο σοβαρά συμπτώματα και βραχύτερα επεισόδια.
Κωδεΐνη
Αναλγητικό φάρμακο, το οποίο προέρχεται από το όπιο ή παρασκευάζεται από την μορφίνη.
Κώμα, κωματώδης
Σοβαρή διαταραχή του επιπέδου συνείδησης.
Λευκή ουσία
Νευρικός ιστός, ο οποίος χαρακτηρίζεται από το ότι είναι απαλότερος σε απόχρωση σε σχέση με την φαιά ουσία λόγω του ότι περιέχει κύρια νευρικές ίνες με μεγάλες ποσότητες μονωτικής ουσίας (μυελίνης). Η λευκή ουσία δεν περιέχει τα σώματα, των νευρικών κυττάρων. Στον εγκέφαλο, η λευκή ουσία επεκτείνεται επί τα εντός (εσωτερικά) του φαιού στρώματος του ημισφαιρικού φλοιού (ή, αλλιώς, του περιβλήματος των εγκεφαλικών ημισφαιρίων).
Λίθιο
Παραδοσιακή θεραπεία πρώτης γραμμής για την διπολική διαταραχή και στην οξεία φάση και στην προφύλαξη νέων επεισοδίων.
Μαγικά μανιτάρια
Παραισθησιογόνα φυτικά ναρκωτικά.
Μανία
Ιατρική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από σοβαρά «ανεβασμένη» διάθεση. Η κατάσταση της μανίας σχετίζεται κυρίως με την διπολική διαταραχή, όπου και τα επεισόδια της μανίας εναλλάσσονται με επεισόδια κατάθλιψης. (Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι αφενός μεν όλα τα επεισόδια μανίας δεν υποδηλώνουν αναγκαστικά διπολική διαταραχή αφετέρου και άλλες παθήσεις μπορεί να προκαλέσουν μανία: παρόλα αυτά η διπολική διαταραχή είναι η «κλασική» νόσος που σχετίζεται με την εμφάνιση μανίας).
Μανιοκατάθλιψη
Γνωστή, επίσης, και ως διπολική διαταραχή, η μανιοκατάθλιψη είναι μια διαταραχή της διάθεσης με συμπτώματα παθολογική ή πολύ ακραία κατάσταση της διάθεσης. Οι εναλλαγές αυτές της διάθεσης μπορεί να ποικίλουν από την σοβαρή κατάθλιψη ως την κατάσταση αναίτιας ευφορίας ή και μανίας.
Μαριχουάνα
Κάνναβη σε μορφή αποξηραμένων φύλλων, πλακών ή σπόρων.
Μαύρες καλλονές
Αργκοτική ονομασία (αργκό) για τις αμφεταμίνες που συνταγογραφούνται για ιατρική χρήση.
Μεθαδόνη
Υποκατάστατο ναρκωτικό που καταστέλλει το σύνδρομο στέρησης και εξάρτησης. Χρησιμοποιείται στην αντιμετώπιση της εξάρτησης από οπιοειδή ναρκωτικά (π.χ. ηρωίνη).
Μεθυλφαινυδάτη
Νεώτερο είδος διεγερτικού φαρμάκου που χρησιμοποιείται στην θεραπεία του συνδρόμου ελαττωματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ).
Μείζων κατάθλιψη
Τύπος σοβαρής κλινικής κατάθλιψης.
Μεικτή κατάσταση (Επεισόδιο)
Κατάσταση (ή επεισόδιο) στα πλαίσια διπολικής διαταραχής, κατά την διάρκεια της οποίας παρατηρούνται συμπτώματα και κατάθλιψης και μανίας ταυτοχρόνως. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν: διαταραχή του ύπνου, ευερεθιστότητα, σημαντικές αλλαγές στην όρεξη, ψυχωτικά συμπτώματα ή και αυτοκτονικό ιδεασμό. Η καταθλιπτική διάθεση, δε, παρατηρείται ταυτοχρόνως με μανιακή δραστηριότητα.
Μεσκαλίνη
Παραισθησιογόνο ναρκωτικό που προέρχεται από τον κάκτο πεγιότ.
Μη-συμμόρφωση
Μη συμμόρφωση του ασθενούς στην συσταθείσα φαρμακευτική αγωγή είτε ως προς το είδος είτε ως προς την δοσολογία των συνταγογραφούμενων φαρμάκων.
Μορφίνη
Παράγωγο του οπίου.
Ναλτρεξόνη
Φάρμακο που παρουσιάζει την ιδιότητα να αναστέλλει την επίδραση ουσιών όπως τα οπιοειδή ναρκωτικά και το αλκοόλ. Χρησιμοποιείται στην αντιμετώπιση του αλκοολισμού.
Ναρκοληψία
Σπάνια διαταραχή του ύπνου με σοβαρές επιπτώσεις στους πάσχοντες.
Ναρκωτικά αναλγητικά
Ουσίες που μειώνουν την αντίληψη του πόνου και παράγουν καταστολή, αναστέλλοντας την μετάδοση των νευρικών ερεθισμάτων του πόνου στον εγκέφαλο.
Ναυτία
Κατάσταση αναγούλας με συνοδό τάση προς έμετο που μπορεί να οδηγήσει και σε εμετό.
Νευροδιαβιβαστές
Χημικές ενώσεις που απελευθερώνονται από τις νευρικές απολήξεις των νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου. Αυτές οι ενώσεις εμπλέκονται στην εγκατάσταση της επικοινωνίας μεταξύ των νευρώνων και παίζουν σημαντικό ρόλο σε παθολογικές καταστάσεις όπως η σχιζοφρένεια, η κατάθλιψη, η διπολική διαταραχή…
Νευροληπτικά
Τύπος φαρμάκου που χρησιμοποιείται στην αντιμετώπιση των ψυχικών διαταραχών και ειδικότερα των ψυχώσεων που ονομάζονται, επίσης, και αντιψυχωσικά φάρμακα. Κλασσικά νευροληπτικά, δε, ονομάζεται η παλαιότερη κατηγορία νευροληπτικών που αποκαλούνται, επίσης, και κλασσικά αντιψυχωσικά, ενώ τα νεότερα αποκαλούνται, επίσης, και άτυπα αντιψυχωσικά.
Νευρώνας
Νευρικό κύτταρο του εγκεφάλου.
Νεφαζοδόνη
Νεώτερο είδος αντικαταθλιπτικού φαρμάκου που χρησιμοποιείται στην θεραπεία της κατάθλιψης. Αυτό το είδος φαρμάκου έχει σημαντικά λιγότερες παρενέργειες από τα φάρμακα παλαιότερων κατηγοριών.
Νιτρικό αμύλιο
Αποκαλούμενο, επίσης, και ως poppers, το νιτρικό αμύλιο και το νιτρικό βουτύλιο συνήθως συσκευάζονται σε ένα μπουκαλάκι ή μικρό γυάλινο φιαλίδιο που ανοίγουν με πώμα παράγοντας χαρακτηριστικό ήχο. Ιατρικά, το φάρμακο χρησιμοποιούνταν για την θεραπεία της στηθάγχης. Σήμερα, χρησιμοποιείται για αυτό τον σκοπό μόνο σε επείγουσες περιπτώσεις.
Νιτρικό βουτύλιο
Αποκαλούμενα, επίσης, και ως poppers, το νιτρικό αμύλιο και το νιτρικό βουτύλιο συνήθως συσκευάζονται σε ένα μπουκαλάκι ή μικρό γυάλινο φιαλίδιο που ανοίγουν με πώμα παράγοντας χαρακτηριστικό ήχο. Ιατρικά, το φάρμακο χρησιμοποιούνταν για την θεραπεία της στηθάγχης. Σήμερα, χρησιμοποιείται για αυτό τον σκοπό μόνο σε επείγουσες περιπτώσεις.
Νοραδρεναλίνη
Ένας νευροδιαβιβαστής ή αλλιώς χημική ένωση που απελευθερώνεται από νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου. Η νοραδρεναλίνη ως νευροδιαβιβαστής παίζει σημαντικό ρόλο στην κατάθλιψη.
Νόσος του Altzheimer
Προοδευτική, εκφυλιστική νόσος του εγκεφάλου που έχει ως αποτέλεσμα διαταραχές στη μνήμη, στη σκέψη και στη συμπεριφορά. Η νόσος του Altzheimer είναι η συχνότερη από τις άνοιες. Παρόλο, δε, που τείνει να συμβαίνει σε ηλικιωμένους, η νόσος μπορεί να προσβάλλει νεώτερα άτομα (π.χ. 60 έτη).
Ντοπαμίνη
Ένας από τους νευροδιαβιβαστές που χρησιμοποιούνται από τα νευρικά κύτταρα στον εγκέφαλο. Μαζί με την σεροτονίνη, αυτός ο νευροδιαβιβαστής, πιστεύεται ότι παίζει σημαντικό ρόλο στην σχιζοφρένεια.
Οικογενειακή ψυχο-εκπαίδευση
Θεραπευτικό πρόγραμμα που υποβοηθά τους συγγενείς (και, σε μερικές περιπτώσεις, και τους φίλους) να φροντίσουν έναν ασθενή που πάσχει από ψυχική νόσο στο σπίτι ή σε κάποιο άλλο εξωνοσοκομειακό περιβάλλον.
Οιστρογόνα
Είδος ορμονών που παράγονται από τις ωοθήκες και είναι υπεύθυνες για την φυλετική διαφοροποίηση των θηλέων και την διαμόρφωση των δευτερογενών σωματικών γυναικείων φυλετικών χαρακτηριστικών.
Ολανζαπίνη
Φάρμακο που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της σχιζοφρένειας. Πρόκειται για νεότερο είδος φαρμάκου που κατηγοριοποιείται στα επονομαζόμενα άτυπα αντιψυχωσικά. Οι νεότεροι φαρμακευτικοί παράγοντες φαίνεται να εμφανίζουν λιγότερες παρενέργειες.
Οξυκοδώνη
Ημισυνθετικό παράγωγο της μορφίνης που χρησιμοποιείται ως αναλγητικό.
Όπιο
Εξαρτησιογόνο ναρκωτικό που παράγεται από τα καψύλια των σπόρων της παπαρούνας του οπίου.
Οπιοειδή
Επιστημονική ορολογία που περιγράφει και τα φυτικά και τα συνθετικά παράγωγα του οπίου. Τα οπιοειδή είναι ισχυρά αναλγητικά.
Ουσίες που νοθεύουν
Ουσίες που νοθεύουν τείνουν να είναι κοινά οικιακά προϊόντα που συχνά τοποθετούνται σε δείγματα για να καλύψουν τα ίχνη ναρκωτικών στα ούρα. Συχνά, επίσης, χρησιμοποιούνται ως πρόσθετα σε ναρκωτικά όπως η ηρωίνη για να μειώσουν την καθαρότητά της
Όψιμη δυσκινησία (Ο.Δ.)
Διαταραχή που χαρακτηρίζεται από ακούσιες κινήσεις του στόματος, των χειλιών, της γλώσσας και, μερικές φορές και του κορμού ή άλλων τμημάτων του σώματος όπως τα χέρια και τα πόδια. Η όψιμη δυσκινησία παρατηρείται ως παρενέργεια των αντιψυχωσικών φαρμάκων, ιδιαίτερα, δε, των παλαιότερων ή αντιψυχωσικών φαρμακευτικών παραγόντων.
Παλινδρόμηση
Ο όρος παλινδρόμηση, που χρησιμοποιείται συνήθως σε σχέση με τον αυτισμό, αναφέρεται σε μια αναδρομή ή «πισωγύρισμα» στην εξελικτική ηλικία ενός παιδιού. Η παλινδρόμηση είναι συχνά το πρώτο εμφανές σημείο ότι ένα παιδί μπορεί να πάσχει από αυτισμό.
Παπαρούνα του οπίου
Φυτό εκ του οποίου παράγεται το όπιο.
Παράγοντας (φαρμακευτικός)
Φάρμακο ή κάποιος τύπος φαρμάκου
Παραγωγικά (ή θετικά) συμπτώματα
Συμπτώματα που δεν παρατηρούνται σε άτομα που δεν παρουσιάζουν κάποια ψυχική νόσο. Ο όρος παραγωγικά συμπτώματα χρησιμοποιείται συχνότερα σε σχέση με την σχιζοφρενική διαταραχή και περιλαμβάνει τις παραληρητικές ιδέες, τις ψευδαισθήσεις, την αποδιοργανωμένη σκέψη και συμπεριφορά.
Παραγωγικές συμπεριφορές
Προκαλούνται από τα θετικά (ή παραγωγικά) συμπτώματα, τα οποία είναι άμεσο αποτέλεσμα της σχιζοφρένειας και περιλαμβάνουν κυρίως τις ψευδαισθήσεις, το παραλήρημα και την αποδιοργανωμένη σκέψη…
Παράγωγο του οπίου
Ουσίες, οι οποίες παράγονται από την παπαρούνα του οπίου, συμπεριλαμβανομένων της κωδεΐνης και της μορφίνης.
Παραισθησιογόνα
Φάρμακα (ναρκωτικά) που προκαλούν ψευδαισθήσεις.
Παρακεταμόλη
Αντιπυρετικό, μη ναρκωτικό αναλγητικό.
Παραλήρημα
Παράλογες πεποιθήσεις ή αντιλήψεις, στις οποίες ένα άτομο που πάσχει από ψύχωση (συχνότερα σχιζοφρένεια) εμμένει παρά τις περί του αντιθέτου αποδείξεις. Είναι ένα από τα επονομαζόμενα θετικά ή παραγωγικά συμπτώματα της σχιζοφρένειας.
Παραλήρημα μεγαλείου
Είδος παραληρήματος, που συχνά παρατηρείται σε σχιζοφρενικούς ασθενείς, με βάση το οποίο, οι ασθενείς αυτοί πιστεύουν ότι είναι διάσημες ή πολύ σημαίνουσες προσωπικότητες.
Παράνοια
Ένας παράλογος φόβος, καχυποψία ή έλλειψη εμπιστοσύνης απέναντι στους άλλους ανθρώπους. Η παράνοια παρατηρείται συχνά σε ανθρώπους που πάσχουν από ψυχωτικές διαταραχές και ιδιαίτερα σε ασθενείς που πάσχουν από σχιζοφρένεια.
Παρανοϊκά συμπτώματα
Πρόκειται για παραληρηματικές ή παρανοειδείς ιδέες και πεποιθήσεις ότι κάποιος υφίσταται διώξεις, παρενόχληση, ότι τον/την εξαπατούν ή τον/την γελοιοπούν «πίσω από την πλάτη του/της», ότι τον/την κατασκοπεύουν ή συνωμοτούν εναντίον του/της. Εμφανίζονται κυρίως στους πάσχοντες από σχιζοφρένεια.
Παρενέργεια
Ο όρος χρησιμοποιείται για να υποδηλώσει μια ανεπιθύμητη ενέργεια ενός φαρμάκου. Οι περισσότερες παρενέργειες είναι καθ΄ ολοκληρίαν αβλαβείς και τείνουν να εξαφανιστούν γρήγορα. Σε κάποια, όμως, φάρμακα, οι παρενέργειες τείνουν να είναι και πιο σοβαρές και πιο μακροχρόνιες και απαιτούν ιατρική παρακολούθηση.
Παροξετίνη
Αντικαταθλιπτικό φάρμακο.
Πεθιδίνη
Παυσίπονο φάρμακο, που σχετίζεται με την μορφίνη. Σε γενικές γραμμές χορηγείται με ενδομυϊκή ένεση στους γλουτούς. Μπορεί, δε, να προκαλέσει καταστολή, ζάλη και ναυτία.
Πιμοζίδη
Φάρμακο που χρησιμοποιείτο στην αντιμετώπιση της σχιζοφρένειας. Πρόκειται για παλαιότερο είδος φαρμάκου που ταξινομείται στα κλασσικά αντιψυχωσικά.
Προγεστερόνη
Γυναικεία ορμόνη, η οποία παράγεται από τις ωοθήκες και επηρεάζει πολλά χαρακτηριστικά του γυναικείου σώματος, συμπεριλαμβανομένων και του καταμήνιου κύκλου και της εγκυμοσύνης.
Ρισπεριδόνη
Φάρμακο που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της σχιζοφρένειας. Πρόκειται για νεότερο είδος φαρμάκου που κατηγοριοποιείται στα επονομαζόμενα άτυπα αντιψυχωσικά. Οι νεότεροι φαρμακευτικοί παράγοντες φαίνεται να εμφανίζουν λιγότερες παρενέργειες σε σχέση με τους παλαιότερους. Για την ρισπεριδόνη συγκεκριμένα, διατίθεται και μια φαρμακολογική μορφή μακράς δράσης.
Σεροτονίνη
Ένας από τους νευροδιαβιβαστές που παράγονται από ορισμένα νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου. Μαζί με την ντοπαμίνη, αυτός ο νευροδιαβιβαστής πιστεύεται ότι παίζει ρόλο στην σχιζοφρένεια, επίσης παίζει σημαντικό ρόλο στην κατάθλιψη.
Σερτραλίνη
Φάρμακο που χρησιμοποιείται στην θεραπεία της κατάθλιψης και των αγχωδών διαταραχών.
Σουλπιδίρη
Φάρμακο που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της σχιζοφρένειας. Πρόκειται για παλαιότερο είδος φαρμάκου που ταξινομείται στα επονομαζόμενα κλασσικά αντιψυχωσικά ή νευροληπτικά.
Σπασμολυτικά – σταθεροποιητές της διάθεσης
Φάρμακα, που αρχικά αναπτύχθηκαν για την θεραπεία της επιληψίας, και που έγιναν πολύ δημοφιλή για την αντιμετώπιση της διπολικής διαταραχής ως σταθεροποιητές διάθεσης. Οι πιο γνωστοί σταθεροποιητές της διάθεσης που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της διπολικής διαταραχής είναι η καραβαμαζεπίνη και το βαλπροϊκό νάτριο.
Σπασμός (επιληπτικός)
Οι επιληπτικοί σπασμοί συμβαίνουν όποτε ο εγκεφαλικός ιστός δέχεται ένα καταιγισμό παθολογικών ηλεκτρικών ερεθισμάτων, τα οποία και προσωρινά διακόπτουν την φυσιολογική εγκεφαλική ηλεκτρική δραστηριότητα.
Στηθάγχη
Η στηθάγχη είναι πόνος ή δυσφορία στο στήθος που προκαλείται από στένωση των στεφανιαίων αρτηριών της καρδιάς και προκαλείται με την ελλειμματική αιμάτωση του καρδιακού μυός.
Συμβατικά αντιψυχωσικά
Παλαιότεροι τύποι αντιψυχωσικών φαρμάκων, γνωστά και ως κλασικά αντιψυχωσικά.
Συμβατικά νευροληπτικά
Παλαιότεροι τύποι νευροληπτικών φαρμάκων, γνωστά και ως κλασικά αντιψυχωσικά.
Συμπεριφορικά συμπτώματα
Συμπτώματα που επηρεάζουν την συμπεριφορά ενός ατόμου που πάσχει από κάποια ψυχική διαταραχή. Τα συμπεριφορικά συμπτώματα παίζουν σημαντικό ρόλο στις περισσότερες ψυχικές διαταραχές και συχνά απαιτούν ειδικά θεραπευτικά προγράμματα.
Συναισθηματικά συμπτώματα
Συμπτώματα διάθεσης που παρατηρούνται στην σχιζοφρένεια
Σύνδρομο Asperger
Ήπια μορφή αυτισμού, συχνά αναφερόμενη ως αυτισμός υψηλής λειτουργικότητας. Τα άτομα με σύνδρομο Asperger τείνουν να αναπτύσσουν φυσιολογική νοημοσύνη και γλωσσικές ικανότητες, αλλά τείνουν να παρουσιάζουν ελαττωματικές επικοινωνιακές και κοινωνικές δεξιότητες.
Σύνδρομο Tourette
Το σύνδρομο Tourette (Σ.Τ.) είναι μια νευρολογική διαταραχή, η οποία χαρακτηρίζεται από τικ ή επαναλαμβανόμενες, γρήγορες και ξαφνικές κινήσεις ή φωνήματα.
Συνδυαστική θεραπεία
Θεραπευτική προσέγγιση στην οποία οι ψυχο-κοινωνικές θεραπείες συνδυάζονται με τις ιατρικές (βιολογικές) θεραπείες, με στόχο την αντιμετώπιση των ψυχικών παθήσεων.
Συνθετικά αναισθητικά
Αναισθητικά φάρμακα που παράγονται από συνθετικά συστατικά σε αντίθεση με εκείνα που παράγονται από φυτικά συστατικά όπως τα οπιοειδή.
Σχιζοσυναισθηματική διαταραχή
Μια ψυχική διαταραχή, στην οποία, ένα τουλάχιστον καταθλιπτικό επεισόδιο, μανιακό επεισόδιο ή μεικτό επεισόδιο παρουσιάζεται ταυτόχρονα με εξέχοντα ψυχωτικά συμπτώματα χαρακτηριστικά της σχιζοφρενικής διαταραχής και από το ιστορικό προκύπτει περίοδος όπου κυριαρχούσαν μόνο τα ψυχωσικά συμπτώματα.
Σχιζοφρένεια
Ψυχική διαταραχή, κατά την οποία, ο πάσχων παρουσιάζει διαταραχή της αντίληψης της εσωτερικής ή εξωτερικής πραγματικότητας. Εκδηλώνεται κυρίως με διαταραχές στην σκέψη, ψευδαισθήσεις και μια μειωμένη ικανότητα για φυσιολογικά συναισθήματα.
Τολουόλιο (Toluene)
Είδος διαλύτη, ο οποίος χρησιμοποιείται στην κατάχρηση ουσιών (διαλυτών).
Τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά (TCAs)
Παλαιότερο είδος αντικαταθλιπτικών φαρμάκων που χρησιμοπούνταν για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης. Αυτό το είδος των φαρμάκων παρουσίαζε αξιοσημείωτες παρενέργειες και τείνει πλέον να μην χρησιμοποιείται παρά μόνο στις περιπτώσεις εκείνες που είτε ο ασθενής λαμβάνει ένα τέτοιο φάρμακο ήδη επί μακρόν είτε όταν δεν ανταποκρίνεται στην χορήγηση άλλων κατηγοριών φαρμάκων.
Τριχλωραιθυλένιο
Είδος διαλύτη.
Τρόμος
Είδος τρέμουλου, το οποίο μπορεί να σχετίζεται ως παρενέργεια με την λήψη αντιψυχωσικών φαρμάκων.
Τυπικά αντιψυχωσικά
Παλαιότερο είδος φαρμάκων ή φαρμακευτικών παραγόντων που χρησιμοποιούνταν στην θεραπεία ψυχικών διαταραχών, ειδικότερα των ψυχώσεων. Επονομάζονται, επίσης, και κλασσικά νευροληπτικά. Η νεότερη κατηγορία των αντιψυχωσικών φαρμάκων αποκαλούνται άτυπα αντιψυχωσικά.
Τυραμινικό αμινοξύ
Οι πρωτεΐνες μετατρέπονται στο εσωτερικό του σώματος σε αμινοξέα. Η τυραμίνη είναι ένα αμινοξύ που προέρχεται από την τυροσίνη, μια ουσία που περιέχεται στην μπύρα, στη σοκολάτα, στην coca-cola…
Υδροχλωρίδιο της κοκαΐνης
Η κοκαΐνη, σε γενικές γραμμές, πωλείται παράνομα στους δρόμους υπό την μορφή του υδροχλωριδίου της κοκαΐνης, μιας λεπτής, άσπρης, κρυσταλλικής σκόνης, διαλυτής στο νερό, γνωστής και με τις αργκοτικές ονομασίες (αργκό) «κόκα», C, charlie («τσάρλι») κ.λ.π.
Υπεραερισμός
Ανώμαλη, ταχεία αναπνοή που οδηγεί σε μείωση των επιπέδων διοξειδίου του άνθρακα (CO2) στο αίμα και μπορεί να οδηγήσει σε αίσθημα ζάλης.
Υπνωτικά χάπια
Φάρμακα που βοηθούν τους ανθρώπους στον ύπνο.
Υπογλυκαιμία
Χαμηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Τα συμπτώματα στους ενήλικες μπορεί να περιλαμβάνουν κόπωση, αδυναμία, εφίδρωση, ταχύπνοια, λήθαργο.
Υπομανία
Ήπια μορφή μανίας που συναντάται στη διπολική διαταραχή.
Υποτροπή
Επανεμφάνιση των συμπτωμάτων συνήθως ως αποτέλεσμα της διακοπής στην λήψη των φαρμάκων.
Ύφεση
Περίοδος, κατά την οποία, τα συμπτώματα μιας διαταραχής ελαχιστοποιούνται ή εξαφανίζονται.
Υψηλή εγκεφαλική δραστηριότητα
Δραστηριότητα του εγκεφάλου στις περιοχές που σχετίζονται κυρίως με τις ανώτερες νοητικές λειτουργίες.
Φαινόμενο αναδαύλισης
Αποκαλείται, επίσης, και ευαισθητοποίηση. Ορίζεται ως το φαινόμενο όπου τα συνεχιζόμενα υποουδικά ερεθίσματα οδηγούν τελικά σε εμφάνιση δυναμικού ενεργείας. Στην πράξη ενώ τα αρχικά επεισόδια απαιτούν παρουσία εκλυτικού παράγοντα, στη συνέχεια προκαλούν αλλαγές στον εγκέφαλο και τα επόμενα επεισόδια προκύπτουν απρόκλητα.
Φαινυλκυκλιδίνη
«Αγγελόσκονη». Παραισθησιογόνο ναρκωτικό.
Φλουβοξαμίνη
Φάρμακο που χρησιμοποιείται για την θεραπεία της κατάθλιψης, της ψυχαναγκαστικής – καταναγκαστικής διαταραχής (O.C.D.) και άλλων αγχωδών διαταραχών.
Φλουοξετίνη
Φάρμακο που χρησιμοποιείται για την θεραπεία της κατάθλιψης, της ψυχογενούς βουλιμίας, της ψυχαναγκαστικής – καταναγκαστικής διαταραχής (O.C.D.) και άλλων αγχωδών διαταραχών.
Φλουφεναζίνη
Φάρμακο που χρησιμοποιείται για την θεραπεία της σχιζοφρένειας. Είναι παλαιότερο φάρμακο και ανήκει στην κατηγορία των κλασικών αντιψυχωτικών ή νευροληπτικών.
Φοβία επίδοσης
Ιδιαίτερο είδος κοινωνικής φοβίας που χαρακτηρίζεται από τον έντονο φόβο για τις δημόσιες επιδόσεις του ασθενή, τον φόβο για την επίδοση κάποιου ενώπιον των συναδέλφων ή, γενικότερα, ομοτίμων του ή τον φόβο ότι θα κριτικαριστεί η εργασιακή του επίδοση….
Χασίς/χασίσι
Αργκοτική ονομασία (αργκό) για την κάνναβη.
Χλωριμιπραμίνη
Ανήκει στην κατηγορία των τρικυκλικών αντικαταθλιπτικών. Χρησιμοποιείται στην θεραπεία της κατάθλιψης.
Χλωροπρομαζίνη
Φάρμακο που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της σχιζοφρένειας. Είναι παλαιότερος τύπος φαρμάκου που συγκαταλέγεται στα επονομαζόμενα κλασικά αντιψυχωσικά ή νευροληπτικά.
Χρόνια σχιζοφρένεια
Συνεχιζόμενη ή διαρκώς επανεμφανιζόμενη μορφή σχιζοφρένειας. Χρήζει, δε, μακροπρόθεσμης θεραπείας και φαρμακευτικής αγωγής. Οι ασθενείς με χρόνια σχιζοφρένεια τείνουν να μην ανακάμπτουν από την νόσο.
Ψευδαισθήσεις
Αισθητηριακές αντιλήψεις χωρίς να υπάρχει αντίστοιχο ερέθισμα, που παρατηρούνται συχνά σε ανθρώπους που πάσχουν από σχιζοφρένεια. Συμβαίνουν, δε, σε κάθε μια από τις αισθήσεις (ακοής, όρασης, γεύσης, αφής). Η ακρόαση φωνών είναι συχνά η πιο κοινή ψευδαίσθηση που βιώνουν οι άνθρωποι που πάσχουν από σχιζοφρένεια.
Ψιλοκυμβίνη
«Μαγικά μανιτάρια».
Ψυχαναγκαστική – Καταναγκαστική Διαταραχή (OCD)
Αγχώδης διαταραχή, η οποία μπορεί να διαρκέσει και εφ΄ όρου ζωής. Ένας ασθενής, ο οποίος πάσχει από Ψ.Κ.Δ., παγιδεύεται σε ανορθολογικά μοντέλα συμπεριφοράς που, τελικά, κυριαρχούν στην ζωή του. Χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη ιδεοληψιών που προκαλούν άγχος και αντιρροπιστικών καταναγκαστικών συμπεριφορών. Τυπικά παραδείγματα τέτοιων συμπεριφορών είναι, για παράδειγμα, το επαναληπτικό πλύσιμο των χεριών, το τσεκάρισμα, ή το να σκουπίζει κανείς διαρκώς τα πόμολα όταν κλείνει ή ανοίγει μια πόρτα.
Ψύχωση
Ψυχική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από διαταραχή της αντίληψης της πραγματικότητας. Περιλαμβάνει ψευδαισθήσεις (διαταραχές της αντίληψης) και/ή παραληρηματικές ιδέες (λανθασμένες και παρόλα αυτά επίμονα διατηρούμενες προσωπικές πεποιθήσεις που είναι αποτέλεσμα της αδυναμίας του υποκειμένου να διαχωρίσει τις πραγματικές από τις εξωπραγματικές του εμπειρίες).
Ψυχωτικό επεισόδιο
Εμφάνιση ψυχωτικών συμπτωμάτων όπως: ψευδαισθήσεις, παραληρηματικές ιδέες, ανησυχία, απάθεια… Τα επεισόδια αυτά είναι συχνά οξέα και προκαλούν μεγάλη αναστάτωση στους οικείους των πασχόντων. Η χορήγηση της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής μπορεί να ελέγξει αυτού του είδους τα επεισόδια, τα οποία, όμως, συνήθως θα επανεμφανιστούν αν ο ασθενής διακόψει την λήψη της φαρμακευτικής του αγωγής.
Ψυχωτικό σύμπτωμα
Συμπτώματα της ψύχωσης συνήθως είναι ψευδαισθήσεις (διαταραχές της αντίληψης), παραληρηματικές ιδέες (λανθασμένες και παρόλα αυτά επίμονα διατηρούμενες προσωπικές πεποιθήσεις που είναι αποτέλεσμα της αδυναμίας του υποκειμένου να διαχωρίσει τις πραγματικές από τις εξωπραγματικές του εμπειρίες).
|